Όλοι έχουμε ακούσει, ίσως και χρησιμοποιήσει, την φράση «στις μέρες μας υπάρχει κρίση αξιών». Πόσοι όμως έχουμε αναρωτηθεί τί σημαίνει «αξία» και πόσο σημαντική είναι για την ζωή μας.
Αν κάνουμε μια βαθιά ενδοσκόπηση, και αναλογιστούμε τον τρόπο με τον οποίο αντιδρούμε στις προκλήσεις της ζωής, τον τρόπο που ενεργούμε, σκεφτόμαστε, συναναστρεφόμαστε στην καθημερινότητά μας, εκεί, στο βάθος θα βρούμε ότι οι απαντήσεις στηρίζονται στο τί έχει αξία για εμάς. Με άλλα λόγια, οι αξίες, είναι οι βάσεις στις οποίες στηρίζουμε την ολότητα της ύπαρξής μας, και με τις οποίες πορευόμαστε καθημερινά.
Οι αξίες, είναι αυτές που μας δίνουν την ταυτότητα μας ως προσωπικότητες. Είναι αυτές που χαρακτηρίζουν τις κινήσεις μας, τα θέλω μας, τα όνειρά μας, τις κοινωνικές μας επαφές, τις δράσεις μας και τις αντιδράσεις μας αλλά και όλα τα αντίθετα των πιο πάνω (αδράνεια, εσωστρέφεια, μοναξιά).
Κάποιες από τις βασικότερες αξίες είναι: Σεβασμός, αγάπη, σταθερότητα, σύνεση, κοινωνικότητα, υπευθυνότητα, ειλικρίνεια, εμπιστοσύνη, συμπόνια, γενναιοδωρία, φιλία, ελευθερία, δικαιοσύνη, ειρήνη. Υπάρχουν βέβαια πλήθος ακόμη αξιών, όπως φιλανθρωπία, χαρά, εργατικότητα, φιλομάθεια, χρήματα, επιτυχία, φιλοδοξία και πολλές άλλες.
Πορευμένοι με βάση τις αξίες μας νοιώθουμε χαρά, ευτυχία, πληρότητα. Αν ενεργήσουμε σε κάποια δεδομένη στιγμή αντίθετα με τα πιστεύω μας, τότε νοιώθουμε λύπη, ανασφάλεια, ελλιπής.
Και σας δίνω κάποια παραδείγματα.
Ένας άνθρωπος που πρεσβεύει ότι η αλήθεια είναι η μεγαλύτερη αξία γι΄αυτόν αλλά όταν έρθει αντιμέτωπος με κάποια δύσκολη κατάσταση καταφεύγει στο ψέμα, πώς νομίζεται ότι θα νοιώθει μετά; Αίσθημα δυσφορίας, θλίψη για τον εαυτό του, ανασφάλεια, ανεπαρκής.
Αν ρωτήσουμε 10 ανθρώπους, τι σημαίνει για εκείνους η υγεία, οι 9 (αν όχι και οι 10) θα απαντήσουν ότι είναι προτεραιότητα τους, δηλαδή, βασική αξία τους. Οι περισσότεροι όμως από αυτούς, καπνίζουν, δεν τρέφονται υγιεινά και έχουν ξεχάσει τι σημαίνει άθληση. Πώς λοιπόν ακουμπούν στην βασική αξία τους την υγεία; Τι κάνουν για αυτό; Πως νοιώθουν τώρα που διαβάζουν αυτό το άρθρο; Και τι έχουν σκοπό να κάνουν γι΄αυτό;
Στις συνεδρίες life coaching πρωταρχικός στόχος είναι να βρούμε τις αξίες του coachee (πελάτη) μας. Οι περισσότεροί ξεκινώντας τις συναντήσεις μας, πιστεύουν ότι τις έχουν εντοπίσει και ότι γνωρίζουν ποιες είναι οι δικές τους αξίες. Μέσα από την διαδικασία του coaching, είναι εντυπωσιακό πως συνειδητοποιούν (και πως αντιδρούν) όταν καταλαβαίνουν ότι άλλα πίστευαν για τους ίδιους και τελικά με βάση άλλες αξίες πορεύονται.
Από εκεί και μετά αρχίζει η μεταμόρφωση. Ο coachee, αντιλαμβανόμενος πια τις πραγματικές του αξίες, αλλάζει όλη την κοσμοθεωρία του. Αλλάζει ο τρόπος που σκέφτεται και τελικά αντιδρά. Αλλάζει η επαφή του με τους συνανθρώπους του αλλά και με τον ίδιο του το εαυτό. Βγαίνει νικήτης από αυτήν την διαδικασία, ευτυχής και έτοιμος να αντιμετωπίσει το μέλλον με σιγουριά.
Γνωρίζοντας το αξιακό μας σύστημα υπάρχει και κάτι ακόμη πολύ σημαντικό και πολύ βοηθητικό που σχετίζεται με τις επιδιώξεις μας. Πολλές φορές στόχοι, σχέδια, όνειρα που κάνουμε δεν υλοποιούνται και μένουμε με το αίσθημα του ανολοκλήρωτου. Ή σε κάποιες περιπτώσεις καταφέρνουμε να πετύχουμε τον στόχο μας, αλλά δεν παίρνουμε την χαρά και την ικανοποίηση που περιμέναμε.
Να θυμάστε, αν ένας στόχος σας δεν πατάει στις αξίες σας, δεν θα ολοκληρωθεί ποτέ. Ή αν ολοκληρωθεί και δεν αισθανθείτε χαρά, ευτυχία, πληρότητα, τότε να είστε σίγουροι πως ο στόχος αυτός δεν ήταν δικό σας στόχος, αλλά κάποιου άλλου, με βάση τις δικές του αξίες. Οφείλουμε να πορευόμαστε προς την επίτευξη του σκοπού μας με βάση τα δικά μας και μόνο τα δικά μας πιστεύω. Μόνο τότε ολοκληρωνόμαστε και παίρνουμε την χαρά που μας αξίζει.
Για παράδειγμα, αν εγώ θέλω μέχρι το τέλος του χρόνου, να πάρω προαγωγή, πιστεύοντας ότι την αξίζω, και βροντοφωνάζοντας ότι η δικαιοσύνη είναι το λάβαρό μου, οφείλω να πορευτώ στην επίτευξη του στόχου μου με δικαιοσύνη. Διαφορετικά, ακόμη κι αν πετύχω την προαγωγή, αν έχω φερθεί άδικα, δεν θα πάρω ποτέ την χαρά και την ικανοποίηση της νίκης. Θα αισθάνομαι ότι πρόδωσα τις αξίες μου, θα νοιώθω θλίψη και πολλά άλλα αρνητικά συναισθήματα. Υπάρχει βέβαια και η περίπτωση που δεν ήταν τελικά η δικαιοσύνη μια από τις αξίες μου. Πόσο απατηλή και διαστρεβλωμένη εικόνα είχα για το εαυτό μου!
Οι αξίες μας, αλλάζουν με το πέρασμα των χρόνων αλλά και με τις εμπειρίες μας. Άλλες αξίες έχει ένας έφηβος, που η φιλία σε αυτήν την φάση της ζωής του είναι ότι πιο σημαντικό, άλλες αξίες έχει κάποιος στα 30, στα 50, στα 60. Ίσως έχετε ακούσει ηλικιωμένους ανθρώπους να λένε «αν ήμουν τώρα 30 αλλιώς θα σκεφτόμουν». Γιατί στην δύση της ζωής τους, έχουν συνειδητοποιήσει ότι αξίες όπως η αγάπη, η ασφάλεια, η ειρήνη, η χαρά, η δικαιοσύνη, κ.α. είναι θεμέλια ζωής, και πως πορευμένοι με βάση αυτές, βρίσκουμε τον εαυτό μας και είμαστε πλήρεις.
Αν στα σχολεία διδασκόταν το μάθημα των αξιών, σήμερα ίσως να μην υπήρχε τόσο μεγάλη «κρίση αξιών» όπως ανέφερα στην αρχή. Φανταστείτε τα παιδιά να είχαν το δώρο να ανακαλύπτουν από νωρίς τις αξίες τους και να πορεύονται βάση αυτών. Πόσο πιο ευτυχισμένοι, ολοκληρωμένοι άνθρωποι θα γίνονταν. Και πόσο πιο συνειδητά και στοχευμένα θα πετύχαιναν τα όνειρά τους. Πόσο πιο ομαλή συνύπαρξη θα υπήρχε στην κοινωνία μας σεβόμενοι ο ένας τις αξίες του άλλου.
Οι αξίες λοιπόν είναι ο φάρος της ζωής μας. Χωρίς αυτές είμαστε καράβι ακυβέρνητο στον ωκεανό. Γνωρίζοντας τις πραγματικές μας αξίες, γνωρίζουμε τον εαυτό μας και όλα όσα μας απαρτίζουν. Οι σκέψεις μας, οι δράσεις μας, η ύπαρξή μας αποκτά νόημα.
Ανακαλύψτε τις πραγματικές σας αξίες και προχωρήστε εναρμονισμένοι στον σκοπό της ζωής σας!
Your Life – Your Miracle
Κιούση Χρύσα
Accredited Life & NLP Coach
www.chryssakioussi.gr
info@chryssakioussi.gr
