ΑΥΣΤΡΟ-ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ
Μίκης Θεοδωράκης – Βέρνερ Σούλσε – Φραντς Σούμπερτ
Αρχαιολογικό Μουσείο Πατρών
Σάββατο 23 Αυγούστου 2025, ώρα 20:00
Είσοδος ελεύθερη
FRESCO QUARTET:
Leslie Wan-Yu Chou –βιολί
I-Ping Cheng –βιολί
Loredana Apetrei –βιόλα
Stefan Teufert –βιολοντσέλο
Loukia Loulaki –βιολοντσέλο
Με αφορμή τον εορτασμό των 100 χρόνων από τη γέννηση του Μίκη Θεοδωράκη (1925-2025), και στο πλαίσιο του Αύστρο-Ελληνικού Μουσικού Καλοκαιριού 2025, που οργανώνει η Αυστριακή Πρεσβεία, το 2ο Φεστιβάλ Γκόλφω σε συνεργασία με το Κέντρο Μουσικής – Πολιτισμού «Ελληνικόν Ειδύλλιον», οργανώνουν στην Πάτρα και στα Σελιανίτικα δύο κοντσέρτα – αφιερώματα στον Μίκη Θεοδωράκη, με παράλληλες μουσικές αναφορές στους Αυστριακούς Φραντς Σούμπερτ και Βέρνερ Σούλσε.
Η ιδέα της σύνδεσης της Ελλάδας και της Αυστρίας μέσω των συνθετών τους υλοποιείται από το διεθνές κουαρτέτο FRESCO, με έδρα τη Βιέννη, που ενώνει τις δυνάμεις του με τη Ελληνίδα τσελίστα Λουκία Λουλάκη, με στόχο την παρουσίαση των δύο μουσικών κόσμων των χωρών αυτών στη διαχρονία τους.
Πρόγραμμα
Μίκης Θεοδωράκης (1925-2021) Το Κοιμητήριο (2ο Κουαρτέτο Εγχόρδων) (1946) 8΄
Werner Schulze (1952) a-d-e-g (3ο Κουαρτέτο Εγχόρδων) (2023) 7΄
Franz Schubert (1797-1828): Κουιντέτο Εγχόρδων C-Dur D 956 (1828) 55΄
Allegro ma non troppo
Adagio
Scherzo. Presto – Trio. Andante sostenuto
Allegretto – più allegro – più presto
Σχόλια για το πρόγραμμα
Μίκης Θεοδωράκης (29.7.1925 – 2.9.2021): Το Κοιμητήριο (2ο Κουαρτέτο Εγχόρδων) (1946)
Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Θεοδωράκης αγωνιζόταν κατά του ναζισμού. Μετά το τέλος του πολέμου, ο νεαρός συνθέτης άρχισε να ενδιαφέρεται για τη μουσική δωματίου. Ο πρακτικός λόγος ήταν ότι με λίγους μόνο μουσικούς μπορούσε να μεταδώσει ένα μουσικό μήνυμα. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για την πιο ολοκληρωμένη μορφή μουσικής δωματίου, το κουαρτέτο εγχόρδων.
Το Κουαρτέτο Εγχόρδων αρ. 2 είναι ένα από τα πολλά έργα του Θεοδωράκη που βασίζονται στο ποίημα του Διονύσιου Σολωμού «Η Τρελή Μητέρα». Η γοητεία που ασκούσε αυτό το ποίημα στον Θεοδωράκη από την πρώιμη νεότητά του διήρκεσε πάνω από πενήντα χρόνια, μέχρι το 1996, όταν ολοκλήρωσε τη δεύτερη έκδοση της τρίτης του συμφωνίας.
Το Κουαρτέτο Εγχόρδων αρ. 2 γράφτηκε το 1946 στην Αθήνα και είναι αφιερωμένο στον Αργύρη Κουνάδη, συναγωνιστή του Θεοδωράκη. Ο συνθέτης στηρίχτηκε στην πρώτη στροφή της ωδής του Σολωμού και έδωσε στο έργο τον τίτλο «Το Κοιμητήριο». Σχεδιασμένο ως πενταμερές, το 2ο κουαρτέτο εγχόρδων αποτελεί στην πραγματικότητα ένα ενιαίο μουσικό σύνολο, ένα adagio συγκλονιστικής εκφραστικότητας.
Werner Schulze (*10.6.1952): a-d-e-g (3ο κουαρτέτο εγχόρδων) (2023)
Αρχικά σχεδιασμένο ως αστείο, ένα έργο που συντίθεται μόνο με τις κενές χορδές του βιολιού (g, d’, a’, e”), το κομμάτι που δημιουργήθηκε σε μόλις 3 ημέρες τον Μάιο του 2023 εξελίχθηκε σε μια μίνι συμφωνία 4 μερών, αν και εξαιρετικά σύντομη: σε μόλις 6 έως 7 λεπτά το σύνολο περνάει σαν αστραπή. Δεν παρέμεινε στην 4 νότα a-d-e-g, καθώς προστέθηκαν οι νότες f και h σαν αλάτι και πιπέρι, ενώ η νότα c αποφεύγεται σκόπιμα.
Η πρεμιέρα πραγματοποιήθηκε στις 13 Μαρτίου 2024 στη Wiener Neustadt από το «Fresco Quartett».
Franz Schubert (31.1.1797 – 19.11.1828): Κουιντέτο για έγχορδα C-ματζόρε D 956 (1828)
O Johann Michael Haydn και ο Wolfgang Amadeus Mozart συνέθεσαν κουιντέτα εγχόρδων, προσθέτοντας μια δεύτερη βιόλα στο κουαρτέτο εγχόρδων. Ο Schubert ακολουθεί μια διαφορετική πορεία: στο «Κουιντέτο εγχόρδων C-ματζόρε» προσθέτει ένα δεύτερο βιολοντσέλο, δίνοντας έτσι μεγαλύτερη βαρύτητα στο χαμηλό φασματικό εύρος.
Ο Σούμπερτ αναφέρει σε μια επιστολή του προς τον εκδότη μουσικής H. A. Probst από τη Λειψία, με ημερομηνία 2 Οκτωβρίου 1828, ότι «συνέθεσε ένα κουιντέτο για 2 βιολιά, 1 βιόλα και 2 βιολοντσέλα» και ότι αυτό το κουιντέτο «θα δοκιμαστεί αυτές τις μέρες». Έτσι, ως χρόνος δημιουργίας μπορεί να θεωρηθεί ο Αύγουστος/Σεπτέμβριος του 1828, καθιστώντας το κουιντέτο μία από τις τελευταίες του συνθέσεις. Αποτελεί ένα από τα πιο εκτενή οργανικά έργα του Σούμπερτ και θεωρείται μία από τις πιο εξαιρετικές δημιουργίες στον τομέα της μουσικής δωματίου.
Οι αιωρούμενες, μακρές μελωδίες του 1ου μέρους εξελίσσονται σε φράσεις συμφωνικής διάρκειας. Η 2η κίνηση, που μοιάζει με «απόδειξη της ύπαρξης του Θεού στη μουσική», συνδυάζει μέρη σε Ε-ματζόρε και f-μινόρε, και έτσι απέχει σχεδόν τόσο πολύ από την βασική τονικότητα C-ματζόρε όσο και το τρίο της 3ης κίνησης, που είναι σε Des-ματζόρε. Η 4η κίνηση προσποιείται χαρά, αλλά η παραίτηση και ίσως η προαίσθηση του θανάτου χαρακτηρίζουν αυτή την εκπληκτικά σύντομη τελική κίνηση.
Μόνο το 1850 το κουαρτέτο Hellmesberger (Josef Hellmesberger και Mathias Durst, βιολί, Carl Heissler, βιόλα, Carl Schlesinger, βιολοντσέλο, Josef Stransky, 2ο βιολοντσέλο) ανακάλυψε το χειρόγραφο, το οποίο ο αδελφός του Schubert, Ferdinand, είχε πουλήσει γύρω στο 1830 στον εκδοτικό οίκο Diabelli & Co., στα αρχεία του εκδοτικού οίκου και το παρουσίασε στις 17 Νοεμβρίου 1850 στην Kleiner Musikvereinssaal στη Βιέννη.
———–
FRESCO QUARTET
Τα μέλη του Κουαρτέτου FRESCO συναντήθηκαν το 2020 κατά τη διάρκεια των σπουδών τους στο Πανεπιστήμιο Μουσικής και Παραστατικών Τεχνών της Βιέννης, με επίκεντρο τη μουσική δωματίου. Οι επιμέρους προσωπικότητες, οι ειδικότητες και οι πολιτιστικές και πολιτιστικές ρίζες των μελών συμπληρώνουν μουσικά η μία την άλλη για να σχηματίσουν μια πλούσια σε υφή και χρώματα τοιχογραφία. Μετά από αφιερώσεις σε αυστριακούς συνθέτες και δισκογραφικές ηχογραφήσεις έργων ακολούθησαν εμφανίσεις σε διάφορες αίθουσες συναυλιών στη Βιέννη και σε διεθνείς περιοδείες.
Leslie Wan-Yu Chou – Βιολί
Η βιολονίστα Leslie Wan-Yu Chou, με καταγωγή από την Ταϊβάν, πήρε το δίπλωμα και το μεταπτυχιακό της στη μουσική δωματίου στο Πανεπιστήμιο Μουσικής και Παραστατικών Τεχνών της Βιέννης. Είναι μια πολυτάλαντη μουσικός τόσο στη μουσική δωματίου όσο και στην ορχηστρική μουσική και έχει εμφανιστεί σε φημισμένες σκηνές στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Εκτός από την πάθος της για την κλασική μουσική, συμμετέχει επίσης σε κινηματογραφικές μουσικές παραγωγές και συναυλίες με σύγχρονη μουσική. Από το 2021 διδάσκει σε γυμνάσια της Βιέννης.
I-Ping Cheng – Βιολί
Η Ι-Πινγκ Τσενγκ γεννήθηκε στην Ταϊβάν και πήρε τα πρώτα μαθήματα βιολιού σε ηλικία τεσσάρων ετών. Στην ηλικία των 14 ετών, κέρδισε το πρώτο βραβείο στο εθνικό διαγωνισμό στην Ταϊβάν. Το 2018, ολοκλήρωσε τις σπουδές της στο Πανεπιστήμιο Μουσικής και Παραστατικών Τεχνών της Βιέννης. Ως πολύπλευρη μουσικός, δραστηριοποιείται ως σολίστ και μουσικός διαφόρων συνόλων μουσικής δωματίου αλλά και ως μέλος μεγάλων ορχηστρών. Αυτή τη στιγμή παίζει τακτικά στη Συμφωνική Ορχήστρα της Ραδιοφωνίας της Βιέννης, στη Volksoper της Βιέννης και στην ορχήστρα του Vereinigte Bühnen Wien. Συνεχίζει να εμφανίζεται σε σημαντικούς συναυλιακούς χώρους και φεστιβάλ στην Αυστρία, τη Γερμανία, την Ισπανία, την Αγγλία, τη Σλοβενία Σλοβενία και την Ταϊβάν.
Loredana Apetrei – Βιόλα
Η Λορεντάνα Απερτέι γεννήθηκε στη Ρουμανία το 1993. Σπούδασε βιόλα και μουσική δωματίου στο Πανεπιστήμιο Μουσικής και Παραστατικών Τεχνών της Βιέννης. H Λορεντάνα έχει εμφανιστεί αρκετές φορές ως σολίστ με ορχήστρες, καθώς και με σύνολα μουσικής δωματίου. Έχει εμφανιστεί σε όλη την Αυστρία και την Ευρώπη με το Kουαρτέτο Selini και έχει κερδίσει βραβεία σε σημαντικούς διεθνείς διαγωνισμούς (Διαγωνισμός Szymanowski – Πολωνία, Άνοιξη της Πράγας, Διαγωνισμός Ysaye – Βέλγιο). Είναι μέλος πολλών συνόλων μουσικής δωματίου και ερμηνεύει έργα με επαγγελματικές ορχήστρες (Συμφωνική Ορχήστρα της Βιέννης και άλλες). Από το 2022 διδάσκει στο Διεθνές Σχολείο Amadeus.
Stefan Teufert – Βιολοντσέλο
Ο Στέφαν Τέφερτ μετά από διάφορες σπουδές στο Πανεπιστήμιο Μουσικής και Παραστατικών Τεχνών Βιέννης (βιολοντσέλο, μουσική δωματίου, ιστορική πρακτική της εκτέλεσης), ειδικεύτηκε στη μουσική δωματίου. Μαζί με επιφανείς συναδέλφους του ερμηνεύει σχετικά έργα σε μεγάλες αίθουσες συναυλιών στην Αυστρία και σε ολόκληρη την Ευρώπη. Έχει παρακολουθήσει πολυάριθμα masterclasses και έχει κερδίσει βραβεία σε εθνικούς και διεθνής διαγωνισμούς. Ο Στέφαν διδάσκει στο Wiener Neustadt και είναι ο διοργανωτής του κύκλου συναυλιών Variacello.
Λουκία Λουλάκη – βιολοντσέλο
Η Λουκία Λουλάκη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1992. Σπούδασε βιολοντσέλο ως υπότροφος στο Ωδείο Αθηνών από όπου αποφοίτησε σε ηλικία 16 ετών με την υψηλότερη διάκριση. Η υποτροφία από το «World in Harmony» της επέτρεψε να παρακολουθήσει μεταπτυχιακά μαθήματα με τη Ναταλία Γκούντμαν στη Scuola di Musica di Fiesole (Ιταλία). Το 2010, με υποτροφία από το Ίδρυμα Ωνάση συνέχισε στο Πανεπιστήμιο Μουσικής και Τεχνών της Βιέννης, στο πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών, πάλι με τη Ναταλία Γκούτμαν, που το ολοκλήρωσε με την υψηλότερη διάκριση. Το 2021 ολοκλήρωσε επίσης τις σπουδές μουσικής δωματίου στο Πανεπιστήμιο Μουσικής και Παραστατικών Τεχνών της Βιέννης.
Η Λουκία έχει εμφανιστεί συχνά ως σολίστ με ορχήστρες όπως: Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης, Ορχήστρα των Χρωμάτων, Ορχήστρα Ciudad de Granada, Φιλαρμονική Ορχήστρα Νέων της Βιέννης, Paneuropean Philharmonia, Ελληνική Ορχήστρα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας ΕΡΤ. Είναι βραβευμένη στον «Διαγωνισμό της Άνοιξης της Πράγας» (Τσεχική Δημοκρατία), στο «mdw Great Talent Award» (Αυστρία), στον «Διεθνή Μουσικό Διαγωνισμό Ysaye» (Βέλγιο) και στον «Διεθνή Μουσικό Διαγωνισμό Szymanowski» (Πολωνία). Έχει δώσει συναυλίες σόλο και ως μέλος του Αυστριακού συνόλου μουσικής δωματίου Selini σε όλη την Ευρώπη, Κίνα, Ιαπωνία, Βραζιλία, Περού. Έχει διατελέσει επίσημος πολιτιστικός πρεσβευτής της Αυστρίας. Από το 2020 διδάσκει masterclass για βιολοντσέλο και μουσική δωματίου στην Αθήνα.
