Τα ποιήματα τούτα, του Στέλιου Δουλγεράκη, αποτελούν ένα παράξενο και ιδιαίτερο απόσταγμα ζωής, μιας και η ζωή δεν είναι άλλο πάρεξ «οδύνη και ενθουσιασμός», μιας και η Ποίηση, η Τέχνη, γενικά, είναι η ίδια η ζωή σε άλλη αφήγηση. Και γνωρίζει πολύ καλά τούτος ο δόκιμος ποιητής πως η αντίστιξη αποτελεί το αγαπημένο όργανο-παιχνίδι στα χέρια του Πρωτομάστορα και είναι αυτό που την κάνει όμορφη και ωραία , απρόβλεπτη και ενδιαφέρουσα μέχρι την τελευταία ρανίδα της… Είναι η αιτία, λοιπόν, που ο Θεός, ο δαίμων εαυτού, απαυγάζει στην ποίησή του ποικιλώνυμα: σαν αγάπη (Θεός αγάπη εστί) σαν φαντασία, σαν αρμονία, σαν μουσική, σαν νομοτέλεια, σαν Ύπαρξη.
«Πατέρα μου οικουμενόστρατε / Εργάτη, Χτίστη Ακάματε /Δημιουργέ του Όλου… /κάνε με /άξιο να αλλάξω τον καιρό / ευλόγησέ με / να λακτίσω τον καημό…»
Τέσσερις οι αρετές που καταυγάζουν, μέσα από τη νέα Ποιητική Συλλογή, «Ιερότητα αυτοχειρίας», του καταξιωμένου ποιητή Στέλιου Δουλγεράκη: η Γλώσσα, η Εικόνα, η Καρδιά και η Μοναξιά. Αρέσκομαι να νοματίζω τούτες τις αρετές και «βασιλικές οδούς της ποίησης».
Ομιλούμε για μια Γλώσσα, στερρά, ηθική και πάνω απ΄ όλα Ελληνική. Ομιλούμε για μια γλώσσα που ο Λατίνος Κικέρων ήθελε να διαλέγονται οι Θεοί: «ει οι Θεοί διαλέγονται τη των Ελλήνων γλώττη χρώνται». Ομιλούμε για μια Γλώσσα, αγκωνάρι του Δυτικού Πολιτισμού, αφού τα ομηρικά και ησιόδεια έπη – 750 π.Χ. περίπου – αποτελούν τις πρώτες γραπτές μαρτυρίες στην Ευρώπη.
Ομιλούμε για μια Εικόνα, απέριττη, χωρίς φιοριτούρες και ψιμύθια. Η Ποίηση, η Τέχνη, άλλωστε, μέσα από την απλότητα, όχι απλοϊκότητα, γίνεται εμβληματική και τούτο το γνωρίζει και το ενστερνίζεται με ανείπωτο σεβασμό ο ποιητής μας, καθώς και τη σοφία της ερήμου που θέλει μια εικόνα να μετρά για χίλιες λέξεις.…
Ομιλούμε για την αρετή που νοματίζεται Καρδιά. Είναι η σπουδαιότερη, αφού τη μεγαλύτερη αρετή του ανθρώπου συνιστά η ύπαρξη καρδιάς. Είναι μια οδός που αψηφά την Τεχνιτή Νοημοσύνη, αφού τα μηχανήματα, οι αλγόρυθμοι, δεν έχουν καρδιά, δεν έχουν συναίσθημα. Τούτη η αρετή αποτελεί ένα από τα κύρια τιμαλφή του Στέλιου, είναι η αρετή που τον καθιστά ξεχωριστό, αγαπητό και καταυγάζοντα. Δεν θα αποτελεί σχήμα λόγου να πούμε πως η καρδιά του Στέλιου κουβαλά όλου του κόσμου της καρδιές. Αυτή, άλλωστε ,είναι και η ποίηση: «Μια καρδιά φορτωμένη όλο τον κόσμο»… Όπερ έδει δείξαι:
«Είμαι… / ο ίσκιος της νυχτιάς, /που φεγγαρίζει τον καιρό / να ξημερώσει / η καινούρια μέρα…
Είμαι… / του τέλους η αρχή /ρωγμή του χρόνου / και σταγόνα της στιγμής /τα σύνορα του κόσμου / να ξορκίσω…
Η Τέταρτη αρετή, η Μοναξιά, είναι προϋπόθεση για τη Δημιουργία, είναι το “φυτώριο” , στο οποίο ευδοκιμεί η Δημιουργία. Διότι μονάχα μέσα στη μοναξιά ξεφεύγει κανείς “από τες πολλές κινήσεις και ομιλίες και συνάφειες”, όπως λέγει κι ο Καβάφης και μπορεί να συγκεντρωθεί, εντελώς, στον σκοπό του. «Οξειδώθηκα μες στη νοτιά των ανθρώπων», υποστηρίζει ο μεγάλος Ελύτης, με το δικό του τρόπο…
Μέσα σε τούτο το βιότοπο της Μοναξιάς, μπορούν πολλές φορές να ανθίσουν η μελαγχολία, η θλίψη, η λύπη και η απόγνωση και να μεταλλαχθούν σε θρυαλλίδες ανείπωτης δημιουργικής επανάστασης. «Η σιωπή κάνει τον κόσμο / πιο μεγάλο/ η θλίψη πιο δίκαιο», επιμένει ο μεγάλος Τάσος Λειβαδίτης. Δύσκολα μπορώ να συλλάβω ένα είδος ομορφιάς, στην οποία δεν υπάρχει μελαγχολία, θα επέμενα…
Κριτήριο της Ποίησης, της Τέχνης, γενικά, είναι ο ενθουσιασμός και η συγκίνηση. Μελετώντας τούτη τη νέα Ποιητική Συλλογή του αγαπημένου μου Στέλιου, του ποιητή μας, κατακλύζεσαι και πυρακτώνεσαι και από ενθουσιασμό και από συγκίνηση.
Ο Στέλιος Δουλγεράκης έχει ήθος , με την ομηρική , έννοια της λέξης, όπου ήθος, σημαίνει τόπο, πατρίδα. Σεργιανίζει στις γειτονιές του κόσμου κρατώντας σφιχτά το χέρι της μεγάλης του ερωμένης, που δεν είναι άλλη από τη γενέθλια γη, την πατρίδα, την Ελλάδα. Και τούτο μακράν από σωβινισμούς, μεγαλοϊδέες και φανατισμούς. Για το Στέλιο, πατρίδα δεν είν’ το κράτος, οι θεσμοί, το κόμμα, τα σταλίκια και οι Νόμοι. Είναι, προπάντων, η Γλώσσα, η Παράδοση, η Ιστορία και ο Πολιτισμός, όλα αυτά που διαφορετικά και επιγραμματικά νοματίζουμε προγόνους, ρίζες. Και όλα αυτά καταυγάζουν και εξακτινώνονται μέσα από το λόγο του, μέσα από τα βιβλία του, τα άρθρα του, τις διαλέξεις του, τις ατέρμονες συζητήσεις του, τις πυρακτωμένες ανησυχίες του.
Ο Στέλιος Δουλγεράκης έχει ήθος , με τη σύγχρονη έννοια της λέξης, όπου ήθος, σημαίνει στάση ζωής και κώδικα απαράβατων, αδιαπραγμάτευτων και αμετάπειστων αξιών.
Ο Στέλιος Δουλγεράκης είναι, πέραν των άλλων, ένας βιωματικός ποιητής, με την έννοια που αποδίδει στο όρο ο παμμέγιστος, Δημήτρης Λιαντίνης, όταν υποστηρίζει πως: «το αληθινότερο ποίημα στο γνήσιο ποιητή είναι η ίδια του η ζωή»… Είναι ο ποιητής που κατοικεί έξω από το φόβο, είναι από αυτούς που πρώτοι ανταποκρίνoνται στο κάλεσμα της Ιστορίας, στο κάλεσμα των καιρών.
Ο Στέλιος Δουλγεράκης γράφει, όπως μιλά και μιλά, όπως γράφει. Δεν αντιγράφει, δεν μιμείται. Πρωτοτυπεί, είναι ο εαυτός του και όπως οι μεγάλοι δημιουργοί δικαιούται να πει: «η ποίησή μου είμαι εγώ»!!! Φιλολογεί, θεολογεί, φιλοσοφεί και με τις έννοιες αυτές θα μπορούσε να «πολιτογραφηθεί», σαν από στίχου φιλόσοφος.
«Αν δεν μπορείς να ζήσεις χωρίς να γράφεις ποίηση, τότες, γράφε», ήταν η παραίνεση του μεγάλου ποιητή Ράινερ Μαρία Ρίλκε, προς επίδοξους ποιητές. Ήθελε με άλλα λόγια, πιο απλά, να προτρέψει να μη γράφουμε ποίηση, αν η ποίηση δεν συνιστά υπαρξιακή μας ανάγκη. Παραφράζοντας τον Ρίλκε θα προέτρεπα: «Αν δεν μπορείς να ζήσεις, αν ασφυκτιάς χωρίς το σεργιάνι σου στις τέσσερις βασιλικές οδούς της Ποίησης ─ εκείνες: της Γλώσσας, Της Εικόνας, της Καρδιάς, της Μοναξιάς ─ τότες γράφε»…
Ο μεγάλος Νικηφόρος Βρεττάκος, το λέει διαφορετικά: «Αν δεν μου έδινες την ποίηση, Κύριε, δεν θα ΄χα τίποτε για να ζήσω»…
…Και ο Στέλλιος Δουλγεράκης, ο ποιητής και ο αγαπημένος μου φίλος και αδελφός και σύντροφος και συνοδοιπόρος δεν μπορεί να ζήσει χωρίς την Ισόθεη Ποίηση…
Χρίστος Στεργ. Μπελλές
Καθηγητής Πανεπιστημίου- Ιστορικός, Ποιητής, Πεζογράφος
