Η νέα δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, που αφορά στην αναζήτηση ποινικών ευθυνών πλήθους πολιτικών, νυν και πρώην υπουργών και βουλευτών της ΝΔ, αποκαλύπτει το σοκαριστικό ζήτημα της κυβερνητικής λειτουργίας.
Διότι εμφανίζει την διαφθορά ως πυρήνα των κυβερνητικών πολιτικών με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά όπου :
α) Η διαφθορά δεν αποτελεί έκτακτο γεγονός, αλλά προσιδιάζει σε «κανονικότητα», δηλαδή, ούτε λίγο ούτε πολύ, σε μια αναμενόμενη εκδήλωση του κυβερνητικού συστήματος.
β) Η διαφθορά είναι ενσωματωμένη σχεδόν σε κάθε κυβερνητική πρακτική, έχοντας παγιώσει ένα συνολικό σύστημα εξάρτησης πελατών, επιχειρηματιών και κομματικών στελεχών από βουλευτές και υπουργούς, που αλληλοτροφοδοτούνται, καταπατώντας θεσμούς, νόμους και υπηρεσιακά καθήκοντα.
γ) Κατ’ ακολουθία, το δημόσιο συμφέρον που πρέπει να υπηρετεί μια κυβέρνηση, υποκαθίσταται από το ιδιωτικό συμφέρον.
δ) Η διαφθορά είναι ταυτόχρονα βαθιά και ευρεία, εμφανιζόμενη ως συστηματικά προσχεδιασμένη και με μακροχρόνια διάρκεια, δηλαδή ως δομικό στοιχείο των λειτουργιών της κυβέρνησης.
ε) Οι ελεγκτέες παρεμβάσεις των κατηγορουμένων στελεχών της ΝΔ, λόγω ακριβώς της μαζικότητάς τους, αναδεικνύουν μια κυρίαρχη κομματική mentalité, δηλαδή μια καθιερωμένη νοοτροπία και στάση ζωής, όπου το ρουσφέτι, η διαφθορά και η κατάχρηση εξουσίας έχουν αποκτήσει παγιωμένα ιδεολογικά στοιχεία.
Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά παραπέμπουν σε μια κατάληψη του κράτους (state capture) από τα ιδιωτικά συμφέροντα που εξυπηρετούνται από κυβερνητικά στελέχη, με τη χειραγώγηση των θεσμών, την επιρροή στην παραγωγή νομοθετικού έργου και την κατασπατάληση του δημόσιου χρήματος, χωρίς να λογοδοτούν.
Οι αδύναμες δημοκρατίες προσδιορίζονται ιδίως από το ασθενές κράτους δικαίου, την έλλειψη πλουραλισμού του τύπου, τις πιέσεις προς την δικαιοσύνη και την υψηλή διαφθορά.
Δυστυχώς, όλο και περισσότερο η χώρα μας, με κυβερνητική ευθύνη, απομακρύνεται από τα πρότυπα των ευρωπαϊκών φιλελεύθερων δημοκρατιών και εμφανίζεται ως δημοκρατικά εύθραυστη.
Είναι επίσης προφανές ότι η κυβέρνηση της ΝΔ δεν μπορεί να αντιστρέψει αυτή την παγιωμένη κοινωνική αντίληψη για την εκτεταμένη διαφθορά στελεχών της με αλλαγή ατζέντας, κοινοβουλευτικές συγκαλύψεις ή με ανασχηματισμούς.
Εξάλλου, ο ανασχηματισμός δεν επιλύει τη σκανδαλώδη κυβερνητική λειτουργία. Από νομικής σκοπιάς, μόνο τα δικαστήρια μπορούν να κατανείμουν τις ευθύνες στους εμπλεκομένους. Και από πολιτικής σκοπιάς, μόνον οι εκλογές μπορούν να βάλουν τέλος στην κυβέρνηση των σκανδάλων. Η παραίτηση της κυβέρνησης, που προϋποθέτει την ανάληψη πολιτικής ευθύνης και όχι μόνον, θα ήταν λύση για το πολιτικό πρόβλημα της χώρας. Γι’ αυτό η προσφυγή στις κάλπες είναι η μόνη διέξοδος της. Ταυτόχρονα αυτό αποτελεί και τη μόνη ελπίδα για να ξαναγίνει δυνατή η δημοκρατία μας, δηλαδή από μια νέα και προοδευτική κυβέρνηση.
Ο Μαρίνος Σκανδάμης είναι Διδάκτωρ Νομικής – Δικηγόρος, πρ. Γ.Γ. του Υπουργείου Δικαιοσύνης
