«Η ελληνική επανάσταση του 1821 και το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως»
Παρουσίαση του βιβλίου του Δημήτρη Σταματόπουλου στο Πολύεδρο
Το Σάββατο 3 Οκτωβρίου, 12 το μεσημέρι, θα παρουσιαστεί στο Πολύεδρο το βιβλίο του Δημήτρη Σταματόπουλου «Η ελληνική επανάσταση του 1821 και το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως». Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαζήση και έχει βραβευτεί από την Ακαδημία Αθηνών. Θα μιλήσουν η Σία Αναγνωστοπούλου, Ιστορικός στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και βουλεύτρια Αχαΐας, η Έλλη Λεμονίδου, Καθηγήτρια Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Πατρών και ο συγγραφέας του βιβλίου, Καθηγητής Βαλκανικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας.
Λίγα λόγια για το βιβλίο
Συνήθως οι μεγάλες ιστοριογραφικές αφηγήσεις για την Ελληνική Επανάσταση αμέσως μετά την εκτέλεση του Γρηγορίου Ε’ από τους Οθωμανούς στρέφουν το βλέμμα από την Κωνσταντινούπολη στις επαναστατημένες περιοχές της ελλαδικής χερσονήσου και επιμένουν να το έχουν εκεί εντοπισμένο μέχρι την αναγνώριση της ανεξαρτησίας του ελληνικού κράτους από τις Μεγάλες Δυνάμεις το 1830. Στην πραγματικότητα αυτή η τάση είναι το αποτέλεσμα μιας τελεολογικής αντίληψης για την Επανάσταση, που παράγει η πορεία προς το εθνικό κράτος: ως ένα γεγονός που το προετοιμάζουν τέσσερις αιώνες “σκλαβιάς” (στην κλασική εθνική ιστοριογραφία) ή η οικονομική ανάπτυξη των τελευταίων δεκαετιών πριν το 1821 και η επίδραση φυσικά της Γαλλικής Επανάστασης (στην σύγχρονη νεωτερική). Με τη σειρά τους αυτές οι δύο παραλλαγές παράγουν δύο στερεοτυπικές αντιλήψεις για το ρόλο του Πατριαρχείου: είτε ως “Κιβωτό του Γένους”, το Πατριαρχείο δηλαδή ως κρυφός υποστηρικτής των επαναστατημένων Ελλήνων, στην πρώτη είτε ως συνεργάτης της Οθωμανικής εξουσίας εναντίον τους, στη δεύτερη. Η μονογραφία αυτή υιοθετώντας μια αντίληψη της Επανάστασης ως ανοιχτής διαδικασίας εκδίπλωσης πολλαπλών συγκρούσεων προσπαθεί να κατανοήσει τη δράση των Πατριαρχών αυτής της περιόδου, από τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του 1830, μέσα στο πλέγμα των δικτύων εξουσίας του Οθωμανικού κράτους και ταυτόχρονα των αναδυόμενων επαναστατικών.
Ο Δημήτρης Σταματόπουλος είναι ιστορικός, καθηγητής Βαλκανικής και Ύστερης Οθωμανικής Ιστορίας στο Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.
