Σε μία νέα περίοδο νομισματικής πολιτικής εισέρχεται η ΕΚΤ, με τους ρυθμιστές να προσπαθούν να βρουν τρόπους περιορισμού του πληθωρισμού.
Με «όπλα» τα επικαιροποιημένα οικονομικά στοιχεία και «casus belli» την αυξητική τροχιά των τιμών, η Πρόεδρος της ΕΚΤ, Christine Lagarde και οι συνεργάτες της θα άρουν το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων και θα θέσουν επί τάπητος σχέδια για την πρώτη αύξηση των επιτοκίων από την κεντρική τράπεζα εδώ και μια δεκαετία.
Ο πληθωρισμός έχει υπερτετραπλασιαστει σε σχέση με τον στόχο του 2% ενώ αναμένεται πως δεν πρόκειται να μειωθεί υπό του ποσοστού αυτού μέχρι το 2024.
Τα νέα οικονομικά στοιχεία αναμένεται να υποδείξουν πως ο πόλεμος στην Ουκρανία θα έχει μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στις αγορές ενέργειας και τροφίμων. Η νέα οικονομική πραγματικότητα πληρεί τα κριτήρια της ΕΚΤ όσον αφορά την αύξηση των επιτοκίων.
Σημείο καμπής
«Βασιζόμενοι στα νέα στοιχεία, οι ρυθμιστές θα μπορούν να αποδείξουν πως ήρθε η ώρα για αύξηση των επιτοκίων», ανέφερε ο Karsten Junius, αναλυτής της Bank J Safra Sarasin της Ζυρίχης. «Με αυτήν τους την κίνηση θα μπορέσουν επιτέλους να κλείσουν το προηγούμενο κεφάλαιο της ποσοτικής χαλάρωσης και να αντιμετωπίσουν τις νέες απειλές που αντιμετωπίζει η οικονομία».
Όσον αφορά τις απειλές αυτές, είναι αντιδιαμετρικά αντίθετες σε σχέση με τα προ-πανδημικά δεδομένα, όταν οι ρυθμιστές καλούνταν να αντιμετωπίσουν έναν αργό και λιμνάζοντα πληθωρισμό. Η διαφορά από τότε είναι δραματική, δεδομένου ότι ο πληθωρισμός ξεπερνά πια το 8%.
Ακόμα και όταν ξεπεραστεί το εμπόδιο αυτό «τα αποπληθωριστικά δεδομένα της προηγούμενης δεκαετίας δύσκολα θα επανεμφανιστούν», σύμφωνα με τη Lagarde.
Σύμφωνα με έρευνα του Bloomberg, ο πληθωρισμός θα επιστρέψει κοντά στο στόχο της ΕΚΤ του 2% τον Μάρτιο του 2024.
Όσο για την αύξηση των επιτοκίων, οι αναλυτές αναμένουν την πρώτη τον Ιούλιο μετά τη μερική άρση του προγράμματος αγοράς ομολόγων. Όσον αφορά το εύρος της, πολλά μέλη του Δ.Σ. της ΕΚΤ ζητούν αύξηση κατά 50 μ.β., αλλά το πιο πιθανό -σύμφωνα με τους αναλυτές- είναι δύο αυξήσεις της τάξης των 25 μ.β. έκαστη.
Σύμφωνα με τη Lagarde, ο πόλεμος στην Ουκρανία αποτελεί σημείο καμπής όσον αφορά την παγκοσμιοποίηση αλλά και την επιτάχυνση της μετάβασης στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), υποδεικνύοντας αυξημένες πληθωριστικές πιέσεις. Η ίδια αναμένει πως τα επιτόκια της ΕΚΤ θα αλλάξουν πρόσημο από τον Οκτώβριο και ύστερα, σε επίπεδα άνω του μηδενός.
Συμπληγάδες
Παρά την «χαλαρή» προσέγγιση της ΕΚΤ, αρκετοί είναι οι αναλυτές οι οποίοι ανησυχούν πως η κεντρική τράπεζα δρα υπερβολικά γρήγορα, δεδομένης της μεταβλητότητας που δημιουργείται από την ανάκαμψη της οικονομίας από την πανδημία και τη μειωμένη καταναλωτική αυτοπεποίθηση λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.
Ακόμα και στη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή οικονομία, περίπου το ήμισυ των Γερμανών πολιτών αναφέρουν πως έχουν αναγκαστεί να μειώσουν τα καταναλωτικά τους έξοδα, σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση.
Σύμφωνα με την Evelyn Hermann, της BofA, «φαίνεται πως η ΕΚΤ πιέζεται να λάβει αποφάσεις για να αποδείξει πως αντιμετωπίζει τον πληθωρισμό, παρά την απειλή που μία αύξηση των επιτοκίων μπορεί να αποτελέσει ως προς την ανάπτυξη. Πρόκειται για μία μονομερή άποψη η οποία αγνοεί τους κινδύνους για ραγδαία αντιστροφή του πληθωρισμού».
Παρά τις εκκλήσεις για προσοχή και υπομονή, οι περισσότεροι εκ των επιφυλακτικότερων μελών της ΕΚΤ τώρα πια φαίνεται πως υποστηρίζουν μία τέτοια, σταδιακή αύξηση των επιτοκίων.
