Ο αστροφυσικός, συγγραφέας και ποιητής Χρίστος Γούδης επιστρέφει στη συγγραφική επικαιρότητα με το βιβλίο «Καὶ ἐγενόμην ἐν πνεύματι», ένα έργο που επιχειρεί να ανοίξει έναν ουσιαστικό διάλογο ανάμεσα στον λόγο των Ευαγγελίων, τη σοφία των γερόντων της Ορθοδοξίας και τη σύγχρονη αναζήτηση του ανθρώπου για νόημα. Με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου, μιλά στη Βίκυ Μπαϊρακτάρη για τη σχέση επιστήμης και πίστης, τη μεταφυσική διάσταση της ανθρώπινης ύπαρξης, την προσωπική του θεώρηση για το Θείο, αλλά και για το μήνυμα που φιλοδοξεί να αφήσει στον αναγνώστη. Μια συνέντευξη που κινείται ανάμεσα στη φιλοσοφία, τη θεολογία και την αστροφυσική, αναδεικνύοντας τη διαρκή αναζήτηση του ανθρώπου για την αλήθεια.
Πώς γεννήθηκε η ιδέα για τη συγγραφή του βιβλίου σας «Και εγενόμην εν πνεύματι» και τί ήταν αυτό που σας ώθησε να συνδέσετε τα ευαγγελικά αποσπάσματα με τις διδαχές των γερόντων της Ορθοδοξίας;
Η ιδέα της συγγραφής του κάθε βιβλίου μορφοποιείται σταδιακά εκφράζοντας πάντα μια εσωτερική δυναμική, ή αναταραχή αν θέλετε. Είναι ένα είδος απαλλαγής ενός βάρους που συσσωρεύεται σταδιακά σε αναζήτηση μιας νέας ευσταθέστερης κατάστασης πνευματικής ισορροπίας του συγγραφέα.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση ενός πνευματικού πονήματος τέτοιου είδους, με σαφείς μυστικιστικές και μεταφυσικές διαστάσεις που υπερβαίνουν τον κοινότυπο ορθολογισμό, αποτελεί την εκρηκτική εκτόνωση μας φόρτισης χρόνων, μιας επώασης ιδεών και νοητικών προσλήψεων που υπόκεινται στον εγγενή μαγνητισμό και την υπερβατική ελκτική δύναμη που ασκούν τα νάματα της Ορθοδοξίας.
Αναφορικά με τους γέροντες της Ορθοδοξίας, ο λόγος τους κινείται πάντα μέσα στα αυστηρά ευαγγελικά πλαίσια και εκφράζει μία διαχρονική πνευματική συνέχεια των όσων τα ιερά κείμενα της Ορθοδοξίας ευαγγελίζονται. Άλλωστε μην ξεχνάτε ότι τα πρώτα χριστιανικά κείμενα δεν ήταν των ευαγγελίων, αλλά των αποστολικών επιστολών, του Παύλου κυρίως. Πέραν του ότι και τα αναγνωρισμένα ευαγγέλια καθεαυτά, εκφράζουν και αυτά διαφορετκούς θεολόγους συγγραφείς που προσπαθούν να αποτυπώσουν το τι ακριβώς συνέβη και τι ελέχθη την εποχή του Χριστού, ο οποίος παραμένει εν πολλοίς αόρατος και απροσδιόριστος ως ιστορική πραγματικότητα. Όμως η φωτεινή άλως του, το άκτιστον φως που εκπέμπει, παραμένει αναλλοίωτο στο πέρασμα των αιώνων.
Στο οπισθόφυλλο γίνεται λόγος για την “ανεικονική πρόσληψη του Θεού”. Πώς αντιλαμβάνεστε εσείς το Θείο και ποια είναι η προσωπική σας σχέση μαζί Του;
Εδώ κολυμπάμε σε βαθιά νερά και χρειάζεται να είναι κανείς δεινός κολυμβητής για να αντεπεξέλθει σε τέτοιου είδους ερωτήσεις. Θα σας πω πάντως ότι από την οπτική γωνία θέασης των θετικών επιστημών, τις οποίες κατά την διάρκεια του ενσυνείδητου βίου μου υπηρέτησα και υπηρετώ, οι «ορθολογικές» προσπάθειες τους της ερμηνείας όλων των δρώμενων και φαινόμενων της Φύσης εκτός Θεού είναι αυτές που τελικά, λόγω της αδιέξοδης κατάληξής τους, επαναφέρουν στη σκηνή τον «από μηχανής Θεό».
Αναφορικά με την προσωπική μου σχέση με το υπερβατικό και το επέκεινα, το θεωρώ υπαρκτό, αλλά απροσδιόριστο. Είναι θέμα αίσθησης, διαίσθησης και διόρασης, άλλως ειπείν θέμα ενός συστήματος πίστεως, απαραίτητου στον άνθρωπο για να έχει έστω και την ψευδαίσθηση ότι η παρουσία του επί της γης έχει κάποιο νόημα και μία, έστω και άγνωστή του, εντελέχεια.
Κοιτάζοντας τον έναστρο ουρανό ως αστροφυσικός αλλά και ως ποιητής, βλέπετε εξισώσεις ή μια θεϊκή συμφωνία;
Αυτά δεν είναι αντιφατικά μεταξύ τους. Αν υποτεθεί ότι αποδέχεστε έναν Δημιουργό, σίγουρα αυτός είναι κάτοχος υπέρτατων μαθηματικών γνώσεων. Ο «Παλαιός των Ημερών» κατά William Blake:
«Υπάρχει η άποψη ότι ο Θεός δεν φέρει ευθύνη για τις πράξεις και τις επιλογές των ανθρώπων. Συμφωνείτε με αυτή τη θέση;
Ο Πλάτωνας, στην «Πολιτεία» του, ξέφευγε ωραία από την ερώτησή σας. Ο Θεός σου δίνει την δυνατότητα επιλογής, εσύ τραβάς τον κλήρο και ακολουθείς τον δρόμο σου. Και ακολουθώντας τον επωμίζεσαι και τις συνέπειες. «Αἰτία ἑλομένου, Θεὸς ἀναίτιος» τουτέστιν: «η ευθύνη (για την επιλογή) ανήκει σ’ αυτόν που επιλέγει, ο Θεός είναι ανεύθυνος».
Αναφερόμενος στις διδαχές των γερόντων και τα ιερά κείμενα, πώς μεταφράζονται όλες αυτές οι υψηλές έννοιες στην πρακτική βίωση της καθημερινότητάς ;
Σε μας εναπόκειται να κάνουμε τις διδαχές πράξη στη ζωή μας Ακούστε για παράδειγμα τον Σεραφείμ του Σαρώφ:
«Με κάθε τρόπο θα πρέπει να προσπαθούμε να διατηρήσουμε την ειρήνη της ψυχής,
και να μην ενοχλούμαστε από τις προσβολές των άλλων. Εάν είναι αδύνατον να μην ταραχθεί κανείς, τότε τουλάχιστον είναι απαραίτητο να προσπαθεί να ελέγχει την γλώσσα του σύμφωνα με τον ψαλμωδό: εταράχθην και ουκ ελάλησα … Τίποτα δεν συντελεί τόσο στην απόκτηση της εσωτερικής ειρήνης, όσο η σιωπή. Συζήτα όσο μπορείς περισσότερο με τον εαυτό σου και όσο μπορείς λιγότερο με τους άλλους».
Στο κείμενο παραθέτετε τον στίχο του Καβάφη “εν μέρει εθνικός, κι εν μέρει χριστιανίζων”. Πού τοποθετείτε τον εαυτό σας μέσα σε αυτή την ισορροπία μεταξύ ελληνικής παράδοσης και χριστιανικής πίστης;
Δεν είναι θέμα ισορροπίας, είναι θέμα κβαντικής φυσικής. Αν ρωτήσετε ένα φωτόνιο, «είσαι σωματίδιο;» σου απαντά: «ναι, είμαι σωματίδιο». Αν το ρωτήσετε «είσαι κύμα», σου απαντά: «ναι είμαι κύμα». Και αν μεταμορφώσετε το φωτόνιο σε ποιητή, σας απαντά, αντιγράφοντας τον πατέρα της αμερικανικής ποίησης Ουώλτ Ουΐτμαν: «Αντιφάσκω με τον εαυτό μου; Ναι, αντιφάσκω με τον εαυτό μου, είμαι πελώριο, εμπεριέχω πολλαπλότητες».
Τι θα θέλατε να αποκομίσει ο αναγνώστης κλείνοντας την τελευταία σελίδα αυτού του βιβλίου;
Την προσμονή μιας ανέλπιστης επιφοίτησης του Αγίου Πνεύματος…
Οι απαντήσεις του Χρίστου Γούδη δεν επιδιώκουν να δώσουν οριστικές εξηγήσεις στα μεγάλα υπαρξιακά ερωτήματα. Αντίθετα, λειτουργούν ως αφορμή για προβληματισμό, καλώντας τον αναγνώστη να αναζητήσει τις δικές του απαντήσεις μέσα από τη γνώση, την πίστη και την προσωπική εμπειρία. Το «Καὶ ἐγενόμην ἐν πνεύματι» αποτελεί μια ιδιαίτερη πνευματική πρόταση που συνδέει την επιστημονική σκέψη με τον ορθόδοξο λόγο και επιχειρεί να φωτίσει, με τον δικό του τρόπο, τη διαχρονική ανάγκη του ανθρώπου να αναζητά το υπερβατικό. Ένα βιβλίο που δεν φιλοδοξεί απλώς να διαβαστεί, αλλά να αποτελέσει αφετηρία εσωτερικού διαλόγου και προσωπικής αναζήτησης.
Το βιβλίο του Χρίστου Γούδη «Καὶ ἐγενόμην ἐν πνεύματι», κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Έκτωρ (ιστοσελίδα: https://www.neageneapublishing.gr, ηλεκτρονική διεύθυνση: info@neageneapublishing.gr, τηλ. επικοινωνίας: +30 6945951077)
