Την παραίτησή της ανακοίνωσε από τη βρετανική πρωθυπουργία η Λιζ Τρας. Το μεσημέρι της Πέμπτης 20 Οκτωβρίου και στις 15:300 ώρα Ελλάδος, η πολιτικός γνωστοποίησε την απόφασή της έξω από τη βρετανική πρωθυπουργική κατοικία, προκαλώντας έκτοτε «κύμα» σημαντικών εξελίξεων. Μόλις 45 ημέρες μετά την εκλογή της και την ανάληψη της εξουσίας, αυτό την καθιστά και επισήμως την πιο βραχύβια πρωθυπουργό που έχει περάσει ποτέ από το Ηνωμένο Βασίλειο ή αλλιώς τη «Γηραιά Αλβιόνα».
Έξωθεν της Ντάουνινγκ Στριτ, είπε απευθυνόμενη στον βρετανικό λαό και τα media:
«Αναγνωρίζω ότι, δεδομένης της κατάστασης, δεν μπορώ να εκπληρώσω την εντολή με την οποία εξελέγην από το Συντηρητικό Κόμμα. Ως εκ τούτου, μίλησα με την Αυτού Μεγαλειότητα τον Βασιλιά για να τον ενημερώσω ότι παραιτούμαι από την ηγεσία του Συντηρητικού κόμματος. Σήμερα το πρωί συναντήθηκα με τον πρόεδρο της Επιτροπής 1922, Σερ Γκράχαμ Μπρέιντι. Συμφωνήσαμε ότι θα υπάρξει εκλογή ηγεσίας που θα ολοκληρωθεί εντός της επόμενης εβδομάδας. Αυτό θα διασφαλίσει ότι θα παραμείνουμε για να υλοποιήσουμε τα δημοσιονομικά μας σχέδια και να διατηρήσουμε την οικονομική σταθερότητα και την εθνική ασφάλεια της χώρας μας. Θα παραμείνω ως πρωθυπουργός μέχρι να επιλεγεί ο διάδοχός μου».
Το «πρελούδιο» της παραίτησης
Η επόμενη μέρα
Οι βασικοί υποψήφιοι για την ηγεσία
Οι υποψήφιοι πρωθυπουργοί της Βρετανίας είναι ο Ρίσι Σούνακ, η Πένι Μόρντοντ, η Κέμι Μπάντενοκ, ο Μπόρις Τζόνσον και ο Γκραντ Σαπς.
Ρίσι Σούνακ
Ο πρώην υπουργός Οικονομικών Ρίσι Σούνακ θα διεκδικήσει τώρα, όπως φαίνεται τη βρετανική πρωθυπουργία. Να θυμίσουμε ότι κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού είχε πολλές φορές επισημάνει το μη υλοποιήσιμο του οικονομικού σχεδίου της Τρας. Οι προβλέψεις του αποδείχθηκαν σωστές, τα λεγόμενα και οι εκτιμήσεις του επαληθεύτηκαν και πλέον με αυτοπεποίθηση «προφήτη» μπορεί να θέσει την υποψηφιότητά του.
Δεν αποκλείεται ακόμη και ο ίδιος να μην περίμενε την ταχύτατη εκπλήρωση των προβλέψεών του αναφορικά με τα όσα θα προκαλούσε στην οικονομία η τακτική Τρας. Εκείνος βέβαια είχε επισημάνει ότι οι μη χρηματοδοτούμενες φορολογικές περικοπές θα συνεπάγονταν και πτώση της στερλίνας, πανικό στην αγορά ομολόγων και ανησυχία από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Από την πλευρά του, ο Σούνακ σίγουρα γνωρίζει από διαχείριση οικονομικών κρίσεων, αφού ήταν εκείνος που είχε αναλάβει τη βρετανική οικονομία κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19.
Πένι Μόρντοντ
Η Πένι Μόρντοντ ενδεχομένως και να έκανε μια «πρωθυπουργική πρόβα», όταν μόλις προ μερικών ημερών κλήθηκε να αντικαταστήσει τη Λιζ Τρας σε μια συζήτηση. Δεδομένου ότι η τελευταία χρειάστηκε να απουσιάσει, η επικεφαλής της Βουλής των Κοινοτήτων αιτιολόγησε την αδυναμία της πρωθυπουργού να παραστεί, σε μια προσπάθεια να τη βοηθήσει. Κατά τα βρετανικά media, αναμένεται να έχει καλές επιδόσεις μεταξύ των μελών του κόμματός της: Ως έφεδρος Μόρντοντ και πρώην υπουργός Άμυνας, θεωρείται ένα από τα «δυνατά χαρτιά».
Ανήκει και εκείνη στην πιο μετριοπαθή πτέρυγα του Συντηρητικού κόμματος, όπως ο Ρίσι Σούνακ. Έτσι, στο «τραπέζι» έπεσε και το ενδεχόμενη σύμπραξή τους, δεδομένου ότι ανήκουν στην ίδια πτέρυγα και πολλοί ήταν οι πολιτικοί αναλυτές που δεν απέκλεισαν την πιθανότητα οι δύο τους να σχηματίσουν ένα κοινό ψηφοδέλτιο τύπου.
Κέμι Μπάντενοκ
Η προερχόμενη εκ δεξιών του κόμματος των Τόρις, Κέμι Μπάντενοκ, είναι μια πολύ φιλόδοξη πολιτικός και μάλιστα από τις νεότερες που έθεσαν υποψηφιότητα στις τελευταίες εκλογές. Παρόλο που το καλοκαίρι ήρθε τέταρτη στις εκλογές για την ηγεσία, λαμβάνοντας μόνο 59 ψήφους από τους βουλευτές, δεν φαίνεται αυτό να είναι κάτι που την πτοεί αναφορικά με το πολιτικό της μέλλον. Έχει μάλιστα κερδίσει την εύνοια και του Μάικλ Γκρόουβ, μακροχρόνιου μεγαλοστελέχους των Συντηρητικών, που τη χαρακτήρισε «εξαιρετικό ταλέντο του κόμματος». Αρκετοί είναι όσοι εκτιμούν ότι με τις ψήφους των βουλευτών της Τρας να είναι πλέον σε εκκρεμότητα, δεν αποκλείεται η Κέμι Μπάντενοκ να καταφέρει να φτάσει στην ψηφοφορία των μελών.
Μπόρις Τζόνσον
Παρόλο που δεν έχει περάσει πολύς καιρός από την παραίτησή του, η οποία μάλιστα συνοδεύτηκε και από μια σειρά σκανδάλων, πολλοί είναι όσοι θεωρούν τον Τζόνσον έναν δυνάμει ενωτικό υποψήφιο. Στο πρόσωπό του βλέπουν τη σταθερότητα και την εμπειρία, με πολλούς στενούς του συμμάχους να ισχυρίζονται ότι δέχθηκε αρκετές πιέσεις να αναλάβει και πάλι, λίγες ώρες μετά τις ώρες μετά την ομιλία της παραίτησης Τρας.
Γκραντ Σαπς
Έχοντας υπηρετήσει ως υπουργός Μεταφορών στην κυβέρνηση Τζόνσον, είχε θέσει και υποψηφιότητα να τον διαδεχθεί στις προηγούμενες εκλογές, αλλά τελικά αποσύρθηκε εξαιτίας της μη εξασφάλισης των απαιτούμενων 20 ψήφων βουλευτών. Η ίδια η Λιζ Τρας τον διόρισε υπουργό Εσωτερικών, λίγες ημέρες πριν προβεί σε παραίτηση και ενώ δεν του είχε αναθέσει εξ αρχής κάποιον υπουργικό ρόλο. Οι προβλέψεις δεν είναι και πολύ υπέρ του, ωστόσο ενδέχεται να τον ευνοήσει η αυστηρή κριτική που είχε ασκήσει στην κυβέρνηση Τρας.
Άλλες ενδεχόμενες υποψηφιότητες
Μερικά ακόμη ονόματα που έχουν ακουστεί ως πιθανά να θέσουν υποψηφιότητα διαδοχής είναι της Σουέλα Μπρέιβερμαν, του Τομ Τούγκεντχατ, του Μπεν Γουάλας, ακόμη και της πρώην πρωθυπουργού Τερέζα Μέι.
