Το Α’ Δημοτικό Κοιμητήριο Πατρών στον ευρωπαϊκό χάρτη της πολιτιστικής κληρονομιάς
Το Α΄ Δημοτικό Κοιμητήριο Πατρών, τόπος μνήμης και ιστορίας της πόλης, εντάχθηκε το 2025 στην Πολιτιστική Διαδρομή των Ευρωπαϊκών Κοιμητηρίων και αποτελεί μέλος της Ένωσης Σημαντικών Κοιμητηρίων της Ευρώπης (ASCE). Η ένταξη αυτή αναδεικνύει την ιστορική και πολιτιστική αξία του κοιμητηρίου και ενισχύει τη διεθνή προβολή της Πάτρας.
Στη διάρκεια εκδήλωσης που θα πραγματοποιήσει ο Δήμος Πατρέων, την Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου και ώρα 5.30 το απόγευμα, στο Α’ Δημοτικό Κοιμητήριο, θα γίνουν τα αποκαλυπτήρια της αναμνηστικής πινακίδας για την ένταξη του στον Οργανισμό Σημαντικών Κοιμητηρίων της Ευρώπης. Στη διάρκεια της εκδήλωσης θα γίνουν τα αποκαλυπτήρια του γλυπτού «Στον τόπο της καρδιάς μου» που φιλοτεχνήθηκε και δωρήθηκε από τη γλύπτρια Αιμιλία – Γιούλα Γιαννοπούλου.
Την Ένωση Σημαντικών Κοιμητηρίων Ευρώπης θα εκπροσωπήσει το μέλος της, Ράνια Ντάλλη, δικηγόρος.
Στην εκδήλωση θα συμμετέχει ένα αντιπροσωπευτικό σχήμα της Ορχήστρας Νυκτών Εγχόρδων «Θανάσης Τσιπινάκης» υπό τη διεύθυνση της Βάγιας Ζεπάτου.
Α΄ Δημοτικό Κοιμητήριο Πατρών: ένας τόπος
που αφηγείται την ιστορία της πόλης
Η ιστορία του Α΄ Δημοτικού Κοιμητηρίου Πατρών αρχίζει το 1879, όταν ο τότε Δήμαρχος Αθανάσιος Κανακάρης – Ρούφος αποφάσισε τη δημιουργία του. Έπειτα από έρευνες για την επιλογή της κατάλληλης θέσης, προκρίθηκε η περιοχή του Ζαβλανίου. Το κοιμητήριο θεμελιώθηκε στις 17 Φεβρουαρίου 1880 και άρχισε να λειτουργεί την 1η Αυγούστου του ίδιου έτους.
Ο χώρος αναπτύχθηκε σταδιακά, ακολουθώντας την πορεία της Πάτρας. Το 1928 επεκτάθηκε για την ανέγερση του ναού των Αγγέλων, ο οποίος ολοκληρώθηκε το 1954. Παλαιότερος είναι ο ναός της Αγίας Παρασκευής: χτίστηκε μαζί με το κοιμητήριο, καταστράφηκε από τους σεισμούς του 1993 και ξαναχτίστηκε στην ίδια θέση.
Στους τέσσερις λόφους του, διαβάζει κανείς διαφορετικά κεφάλαια της τοπικής ιστορίας. Στον λόφο των Αγωνιστών βρίσκονται τάφοι προσώπων που συνδέονται με την Επανάσταση του 1821, ενώ στον λόφο του Ρούφου βρίσκεται το οικογενειακό μνήμα του Μπενιζέλου Ρούφου. Ο λόφος της Αγίας Παρασκευής πήρε το όνομά του από τον ναό, ενώ στον λόφο των Γερμανικών έγιναν ταφές Γερμανών κατά την περίοδο της Κατοχής.
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει η αλέα των τραπεζιτών και εμπόρων, με μνημεία οικογενειών που σημάδεψαν την οικονομική ζωή της Πάτρας από το 1880 έως το 1920. Μαζί με τα τμήματα ταφής διαφορετικών θρησκευτικών κοινοτήτων, οι τάφοι αυτοί αποτυπώνουν την κοινωνική ιστορία της πόλης.
Το 2025 το Δημοτικό Συμβούλιο ενέκρινε την ένταξη του κοιμητηρίου στην Ένωση Σημαντικών Κοιμητηρίων της Ευρώπης και στην Πολιτιστική Διαδρομή των Ευρωπαϊκών Κοιμητηρίων, αναδεικνύοντας την αξία του ως τόπου μνήμης και πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η δωρεά
Το γλυπτό «Στον τόπο της καρδιάς μου», που αποτελεί δωρεά της γλύπτριας Αιμιλίας Γιούλας Γιαννοπούλου, θα τοποθετηθεί στην κεντρική πλατεία του Α’ Δημοτικού Κοιμητηρίου.
Το έργο είναι κατασκευασμένο από μάρμαρο Μάνης και απεικονίζει μια ανατομικώς ορθή καρδιά που αναδύεται, σαν ακρόπρωρο, από έναν ακανόνιστο όγκο μαρμάρου.
Η επιθυμία της δημιουργού ήταν να συμβάλει στην αισθητική αναβάθμιση του Κοιμητηρίου όπου είναι ενταφιασμένοι πρόγονοί της, ως σύμβολο αγάπης και αιώνιας μνήμης αφιερωμένο σε όσους έφυγαν αλλά μένουν για πάντα στην καρδιά μας.
Η Αιμιλία Γιούλα Γιαννοπούλου, που έλκει την καταγωγή της από την Πάτρα, είναι αυτοδίδακτη εικαστικός και γλύπτρια, φιλόλογος, απόφοιτος της φιλοσοφικής σχολής του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Πρωτοεμφανίστηκε καλλιτεχνικά το 2013, στο ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, έχει συμμετάσχει σε σημαντικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το Εξωτερικό ενώ μαρμάρινα έργα της είναι τοποθετημένα σε δημοσίους χώρους και ιδρύματα.
