Ως ομότιμος καθηγητής Ηλεκτρονικής με σπουδές στη Φυσική, πώς συνδέεται η αυστηρή λογική της θετικής επιστήμης με το πιο απρόβλεπτο και «μη μετρήσιμο» συναίσθημα της ανθρώπινης φύσης;
Δεν υπάρχει τίποτα «μη μετρήσιμο», μόνο που το κάθε τι μετριέται με διαφορετικό τρόπο και όχι απαραίτητα με την αυστηρή λογική των θετικών επιστημών. Το συναίσθημα ζεσταίνει την ψυχή και είναι το αντίβαρο της ψυχρής λογικής. Η αποτίμηση του συναισθήματος είναι αντικείμενο της «Φυσικής του άυλου κόσμου», όπου ο καθένας χρησιμοποιεί τα δικά του εργαλεία. Η «μέτρηση» του συναισθήματος γίνεται στοχαστικά γι’ αυτό και είναι υποκειμενική, ανάλογα με την ευαισθησία και την ευφυία του κάθε ανθρώπου. Μονάδα μέτρησης του συναισθήματος είναι η αγνότητα του βλέμματος, η τρυφερότητα της προσέγγισης, η ενσυναίσθηση των αναγκών “του πλησίον“ σου. Όταν νοητικά αξιολογούμε μια γλυκιά ματιά, ένα θερμό αγκάλιασμα, έναν καλό λόγο που σε αγγίζει, ουσιαστικά, μέτρηση συναισθημάτων κάνουμε. Η κάθε μονάδα μιας τέτοιας μέτρησης προσθέτει πόντους σε αυτό που ονομάζουμε προσωπικότητα του ατόμου, αυτό, δηλαδή, που προσπαθούμε να οικοδομήσουμε κατά την πορεία της ζωής μας.
Στο οπισθόφυλλο σημειώνετε πως ο έρωτας είναι «πόλεμος που μισεί τον συμβιβασμό» αλλά και «η ζωή σε κάθε στιγμή της». Ποια πλευρά του έρωτα κυριαρχεί τελικά στα διηγήματα αυτής της συλλογής;
Ο Έρωτας, η μοναδική αυτή ελληνική λέξη στο παγκόσμιο λεξικό στερέωμα, έχει κακοποιηθεί πάρα πολύ, γιατί τον έχουν ταυτίσει με το σεξ, που…, ασφαλώς, μπορεί να είναι έρωτας, όμως, μόνον υπό όρους. Η πλευρά του έρωτα που κυριαρχεί στα διηγήματά μου είναι αυτή που προκύπτει από τον ευρύτερο ορισμό που δίνω για τον έρωτα στο βιβλίο μου. Έρωτας είναι η αναζήτηση κάθε ωραίου που μας περιβάλλει, και ομορφαίνει τη ζωή σε κάθε στιγμή της. Η ανατολή του ήλιου, το κελάϊδισμα των πουλιών, το θρόισμα των φύλλων, η ανάσα του συντρόφου σου, το τρυφερό άγγιγμα, το χάδι. Η συνύπαρξη. Γι’ αυτό λέω πως πόλεμος είναι ο έρωτας που μισεί τον συμβιβασμό με την ασχήμια. Ταξίδι δημιουργικής ζωής είναι ο έρωτας, αρκεί να μπορούμε να τον βλέπουμε έτσι. Ας το τολμήσουμε, αφού, μέσα στον έρωτα κρύβεται το «Σ’ αγαπώ»!
Γιώργος Δίπλας
Η έκδοση συνδυάζει τον γραπτό λόγο με την τεχνολογία, προσφέροντας μέσω QR code όλα τα διηγήματα σε μορφή audiobook. Τι σας οδήγησε σε αυτή την υβριδική μορφή έκδοσης και πώς αλλάζει η εμπειρία του αναγνώστη όταν γίνεται ακροατής;
Πριν λίγα χρόνια, τότε που ετοίμαζα το βιβλίο μου «Τα ερωτικά», ζήτησε να με γνωρίσει μια συμπαθής γριούλα 95 ετών, για να συζητήσουμε για το προηγούμενο βιβλίο μου «Τραντέλληνες». Συναντηθήκαμε σε μια καφετέρια όπου ήρθε υποβασταζόμενη από τον ανεψιό της. Ήταν σχεδόν τυφλή. Απόρησα πώς μια γυναίκα, που με δυσκολία διέκρινε το πρόσωπο μου, μπόρεσε να διαβάσει το βιβλίο μου. Έβγαλε τότε από το τσαντάκι της έναν μικρό ορθογώνιο φακό, διαστάσεων δυο επί τρία εκατοστά, τον κόλλησε στο μάτι της και άρχισε να διαβάζει το βιβλίο, μία-μία τις λέξεις. Βούρκωσα. Ήταν η κυρία Μαρία και έκτοτε δεν ξεχνώ το όνομα της. Της υποσχέθηκα ότι το επόμενο βιβλίο μου θα είναι και ακουστικό.
Ένα ακουστικό βιβλίο έχει πολλαπλή χρησιμότητα. Ακόμα και για άτομα που μπορούν να διαβάζουν, υπάρχουν στιγμές, όπως, την ώρα που ταξιδεύουν ή ξεκουράζονται, να θέλουν ακούσουν ένα διήγημα. Επί πλέον, το ηχόχρωμα της φωνής του αφηγητή και η μουσική που συνοδεύει την αφήγηση προσδίδουν άλλη διάσταση εμπλουτίζοντας το γραπτό κείμενο.
Διονύσης Καρατζάς


Γκλαβάς Αλέξης
Στην ηχητική εκδοχή ακούμε τις ερμηνείες ξεχωριστών δημιουργών και ανθρώπων του λόγου, όπως ο Διονύσης Καρατζάς, ο Γιώργος Δίπλας και ο Αλέξης Γκλαβάς. Πώς νιώσατε ακούγοντας τους ήρωές σας να παίρνουν σάρκα και οστά μέσα από τις δικές τους φωνές;
Όταν βρεθήκαμε για πρώτη φορά όλοι μαζί στο στούντιο ηχογράφησης, ξαφνιάστηκα ειλικρινά διότι δεν πίστευα αυτό που άκουγα. Μάλιστα, είχα σχεδιάσει να διαβάσω εγώ τα περισσότερα διηγήματα, αλλά, περιορίστηκα μόνο σε ένα, γιατί η σύγκριση ανάμεσα σε μένα και τους εκλεκτούς αφηγητές με έφερνε δεύτερο. Ο φίλος Διονύσης Καρατζάς, ο διακεκριμένος ποιητής, με ταξίδεψε με «Το καράβι» στην Σαντορίνη, και ακούγοντάς τον ήταν σαν να άκουγα για πρώτη φορά το δικό μου έργο. Με το δικό του ξεχωριστό ύφος ζωντάνεψε τον άνεμο και το φως του θαλασσινού φεγγαριού που έλουζε τις απόκρημνες ακτές της Οίας. Ο μουσικός και ηθοποιός Γιώργος Δίπλας με μάγεψε με το χρώμα και τη θέρμη της φωνής του. Μου θύμισε τις παλιές ραδιοφωνικές παραγωγές του θεάτρου της Δευτέρας. Η ανάγνωση του διηγήματος «Κάποιες στιγμές» απογείωσε το κείμενο. Ο Αλέξης Γκλαβάς, ο πολύπλευρος καλλιτέχνης, ήταν μια μεγάλη έκπληξη για μένα. Διάβασε τα διηγήματα μου prima vista και δεν υστέρησε καθόλου έναντι των άλλων. Αισθάνομαι ευγνώμων για την ευγενική και αφιλοκερδή συμμετοχή τους που ανάδειξε το έργο μου, ξαφνιάζοντάς με ευχάριστα. Ήταν η πρώτη εμπειρία μου σε τέτοια προσπάθεια.

Ευγενία Βικάτου
Η μουσικός και συνθέτρια Ευγενία Βικάτου έγραψε πρωτότυπη μουσική αποκλειστικά για τα διηγήματά σας. Πώς συνομιλεί η μουσική της με τις λέξεις σας και ποιο ρόλο παίζει στην ατμόσφαιρα της αφήγησης;
Η έμπειρη μουσικός και καθηγήτρια μουσικής στο Πανεπιστήμιο της Πάτρας Ευγενία Βικάτου ήταν η πρώτη που προσέγγισα για την πραγματοποίηση του βιβλίου μου. Της ζήτησα να επιλέξει μουσική από το διαδίκτυο για να την χρησιμοποιήσουμε στο ακουστικό βιβλίο. «Δεν θα αντιγράψουμε μουσική από το διαδίκτυο. Το έργο είναι πρωτότυπο και του αξίζει πρωτότυπη μουσική», μου είπε. Με την καλλιτεχνική της ευαισθησία συνέθεσε αφιλοκερδώς την κατάλληλη συνοδευτική μουσική ξεχωριστά για κάθε ένα από τα δέκα διηγήματα του βιβλίου. Οι νότες της μουσικής της, αγκαλιάζουν αρμονικά τις προτάσεις του κειμένου δημιουργώντας την κατάλληλη ατμόσφαιρα κατά την ακρόαση. Η μουσική της Ευγενίας Βικάτου είναι αισθησιακή και μπορεί κάλλιστα να αποτελέσει ένα αυτόνομο μοντέρνο μουσικό έργο.
Έχετε χαρακτηρίσει τη λογοτεχνία ως ένα παιδικό απωθημένο που αναβίωσε στην ωριμότητα. Η χρονική απόσταση και η εμπειρία ζωής κάνουν τη γραφή για τον έρωτα πιο τολμηρή ή πιο ουσιαστική;
Όταν ήμουν μαθητής στο Δημοτικό δεν μπορούσα να γράψω μια σχολική έκθεση περισσότερο από δυο σελίδες τετραδίου κι αυτές αραιογραμμένες και με μεγάλα γράμματα. Αυτό το ξεπέρασα κάπως όταν ένας γυμνασιάρχης μού συνέστησε να γνωρίσω την ελληνική λογοτεχνία. Τότε ήταν που πραγματικά αγάπησα το βιβλίο. Δεν πίστευα όμως ότι θα μπορούσα ποτέ να γράψω έστω και ένα μικρό λογοτέχνημα. Ίσως η ωρίμανση των χρόνων ή ακόμα και η εμπειρία ζωής, δεν μπορώ να πω επακριβώς, με οδήγησαν κάποια στιγμή να καταγράψω τις διάφορες σκέψεις που κατά καιρούς τριβελίζουν το μυαλό μου.
Δεν θεωρώ ότι το έργο μου «Τα ερωτικά» είναι τολμηρό, καθόλου μάλιστα, παρόλο που ο τίτλος μπορεί να προϊδεάζει για κάτι τέτοιο σε όσους σκέφτονται τολμηρά. Ας πούμε ότι είναι ένα κείμενο ζωντανό που θέλει να πει κάτι στον αναγνώστη. Είναι ένα κείμενο αυθεντικό. Το αν είναι και ουσιαστικό θα το κρίνει ο αναγνώστης.
Κλείνοντας το βιβλίο ή ακούγοντας την τελευταία νότα και λέξη, ποιο είναι το βασικό συναίσθημα ή η σκέψη που θα θέλατε να κρατήσει ο αναγνώστης από «Τα ερωτικά»;
Ο αναγνώστης μπορεί να προσαρμόσει τα συναισθήματα που ξεπηδούν από το βιβλίο στα δικά του μέτρα και να βγάλει τα συμπεράσματα του. Μέσα από την ανάγνωση θα κάνει και το δική του «μέτρηση» στα δικά του συναισθήματα. Παρόλο που οι άνθρωποι έχουμε την ίδια γενετική στόφα τα βιώματά μας είναι διαφορετικά. Γι’ αυτό, η αλληλεπίδραση μεταξύ μας είναι αναγκαία, ο καθείς με τη δική του σφραγίδα. Τα βιβλία έχουν αυτόν τον ρόλο. Πιστεύω στην ώσμωση των ιδεών που οδηγούν στην πνευματική ανύψωση το ανθρώπου. Τα ερωτήματα γύρω μας είναι αμείλικτα και ο πάντα δημιουργικός έρωτας, όπως τον ορίσαμε, μπορεί να είναι μια διέξοδος. Ελπίζω, αυτή η άποψη να αναδεικνύεται μέσα από την ανάγνωση ή ακρόαση του βιβλίου μου.
Η συζήτηση με τον Γιάννη Χαριτάντη αναδεικνύει έναν άνθρωπο που, παρά τη μακρά και σημαντική επιστημονική του διαδρομή, εξακολουθεί να αναζητά μέσα από τη λογοτεχνία τις πιο λεπτές αποχρώσεις της ανθρώπινης ύπαρξης. Με αφορμή τη συλλογή διηγημάτων «Τα ερωτικά», ο συγγραφέας καταθέτει μια διαφορετική προσέγγιση για τον έρωτα, απομακρύνοντάς τον από τα στενά όρια της επιθυμίας και συνδέοντάς τον με την ομορφιά, την ευαισθησία, τη συνύπαρξη και την ίδια τη χαρά της ζωής. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η επιλογή του να συνδυάσει τη λογοτεχνική έκφραση με την ακουστική αφήγηση, δίνοντας στα κείμενά του μια νέα μορφή και τη δυνατότητα να συναντήσουν ένα ευρύτερο κοινό. Από τις απαντήσεις του προκύπτει μια σταθερή πεποίθηση: ο πολιτισμός και η δημιουργία δεν έχουν ηλικία, ούτε περιορίζονται σε συγκεκριμένα πεδία γνώσης. Ο Γιάννης Χαριτάντης συνεχίζει να δημιουργεί, να πειραματίζεται και να υπερασπίζεται το δικαίωμα του ανθρώπου να αναζητά το ωραίο. Και αυτή είναι ίσως η πιο ουσιαστική παρακαταθήκη των «Ερωτικών» του.










