Συνέντευξη Τύπου για την «Πάτρα πράσινη πόλη» παραχώρησε ο υποψήφιος Δήμαρχος Πατρέων Πέτρος Ψωμάς, συνοδευόμενος από μέλη της Ομάδας Εργασίας #περιβάλλον της δημοτικής παράταξης σπιράλ. Ο επικεφαλής του σπιράλ μίλησε για τη γενική αρχή που διέπει τη φιλοσοφία της παράταξης πως «οποιαδήποτε ανθρώπινη παρέμβαση στη φύση θα πρέπει να διέπεται από τους εξής κανόνες: Να είναι συμβατή με το φυσικό περιβάλλον, να είναι αποτέλεσμα μελέτης και ενός συνολικού σχεδιασμού και να αφήνει το ελάχιστο περιβαλλοντικό αποτύπωμα». Στη συνέχεια εξειδικεύτηκαν οι πολιτικές και οι προτάσεις που αφορούν το πράσινο στην πόλη, τις φυσικές περιοχές πρασίνου και τα τοπικά οικοσυστήματα. Η παρουσίαση έγινε, συμβολικά, στο Πλατανόδασος, στο πολύ ιδιαίτερο αυτό οικοσύστημα που διαθέτει η πόλη μας.
Η ύπαρξη χώρων πρασίνου εντός του αστικού ιστού αλλά και πέριξ αυτού, επηρεάζει θετικά όλους τους τομείς της αστικής διαβίωσης, συμβάλλοντας στη διατήρηση του περιβάλλοντος και στην αειφορία, στην προστασία της βιοποικιλότητας, στη βελτίωση της ποιότητας ζωής, συντελώντας έτσι στην ψυχική και σωματική υγεία των δημοτών της κάθε πόλης. Στην Ελλάδα ο δημόσιος χώρος συνήθως προκύπτει συμπτωματικά, ως περίσσευμα από την ανοικοδόμηση και όχι ως αποτέλεσμα συγκεκριμένων πολεοδομικών σχεδιασμών και παρεμβάσεων. Για αυτό το λόγο η ανάπτυξη πρασίνου στις πόλεις, είτε στον κεντρικό ιστό είτε γύρω από αυτόν, για να είναι αποτελεσματική και βιώσιμη πρέπει να διέπεται από τις παρακάτω αρχές:
Μελέτη και συνολικός σχεδιασμός
Η δημιουργία και η διατήρηση ενός ολοκληρωμένου δικτύου-συστήματος αστικού και περιαστικού πρασίνου, θα πρέπει να είναι η βάση του σχεδιασμού κάθε πόλης. Το ΓΠΣ και τα έργα ανάπλασης θα πρέπει να ορίζουν τις περιοχές πρασίνου και να ενισχύουν τις περιοχές που είναι φτωχές σε πράσινο και όπου υπάρχουν προοπτικές για την ανάπτυξή του. Επίσης, μετά την ολοκλήρωση των έργων ανάπλασης θα πρέπει να γίνεται αποκατάσταση του πρασίνου που αφαιρείται προσωρινά για την κατασκευή των έργων.
– Διαχείριση πρασίνου
Σημαντικό ρόλο παίζει και η αποτελεσματική διαχείριση του ολοκληρωμένου δικτύου, αστικού και περιαστικού πρασίνου. Βασικές παράμετροι αυτής αποτελούν:
– Η προστασία τόσο του αστικού όσο και του περιαστικού πράσινου.
– Η συντήρηση του πρασίνου. Η κλαδοκοπή θα πρέπει να γίνεται με επιστημονικά κριτήρια από ειδικούς γεωτεχνικούς.
– Η αποκατάσταση παλιότερων πάρκων και αστικών χώρων πρασίνου.
– Επιλογή κατάλληλων φυτών, κυρίως αυτοφυών, αλλά και σύγχρονων δικτύων άρδευσης, ειδικά για την εξοικονόμηση νερού.
– Η δημιουργία πράσινων ζωνών.
– Στα πλαίσια της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης στα σχολεία, αύξηση πρασίνου στις σχολικές αυλές και λοιπούς υιοθετημένους από τα σχολεία χώρους.
– Πολιτική αναδασώσεων και αντιπυρικής προστασίας για το περιαστικό πράσινο.
– Ένταξη του πολίτη στο «παιχνίδι»: Πράσινες γειτονιές, υιοθέτηση πλατειών και πεζοδρομίων.
– Οι πράσινες γειτονιές μπορούν ίσως να γίνουν αιχμή του δόρατος για μια ανανέωση του αστικού ιστού, για την αύξηση του πρασίνου στην πόλη μας.
– Οι πολιτικές πεζοδρόμησης, σε συνδυασμό με την αναβάθμιση/αναζωογόνηση συνοικιών της Πάτρας, μπορεί να οδηγήσουν σε μικρές οάσεις πρασίνου και σε χώρους συνάντησης των πολιτών, ειδικά σε κάποιες βασικές πλατείες με πέριξ πεζοδρομήσεις. Η παράλληλη δημιουργία πάρκων τσέπης μπορεί να συμβάλλει ουσιαστικά.
– Ενημέρωση και περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση πολιτών. Κομβικό ρόλο στην ανάπτυξη μιας πράσινης πόλης αποτελεί η ενημέρωση -κυρίως από την πλευρά του Δήμου- η εκπαίδευση και η ευαισθητοποίηση των πολιτών με ενημερωτικές δράσεις, παραγωγή και διανομή εντύπων, ημερίδες, δημόσιες συζητήσεις, διαφημιστικές καμπάνιες μέσω των ΜΜΕ κλπ.
– Αναμόρφωση γεωτεχνικής υπηρεσίας Δήμου Πατρέων με συμμετοχή των γεωτεχνικών σε όλες τις φάσεις σχεδιασμού, διαμόρφωσης, συντήρησης.
– Ουσιαστική συνεργασία του δήμου με οικολογικές και περιβαλλοντικές οργανώσεις, επιμελητήρια και φορείς της πόλης.
Μέσα στα όρια του Δήμου Πατρέων, εξάλλου, υπάρχουν αξιόλογα οικοσυστήματα που αποτελούν σημαντικούς πνεύμονες πρασίνου και ψυχαγωγίας για τους πολίτες, όπως είναι το Έλος Αγυιάς, το Παναχαϊκό Όρος, το Δασύλλιο, το Πλατανόδασος, η άνω κοίτη του Γλαύκου ποταμού, του Μείλιχου ποταμού κλπ.. Αυτό που απαιτείται είναι από τη μία η ήπια ανάπλαση, αξιοποίηση και ανάδειξη αυτών και από την άλλη η προστασία και ο φραγμός καταπατήσεων και αυθαίρετων δομήσεων.
– Έλος Αγυιάς
Είναι ένα αξιόλογο οικοσύστημα και σπάνιο είδος υγροβιότοπου. Επειδή βρίσκεται κοντά στο κέντρο της πόλης, αποτελεί πνεύμονα πρασίνου και αναψυχής. Η ανάπλαση – αξιοποίηση του Έλους Αγυιάς που έχει πραγματοποιηθεί θα πρέπει να ολοκληρωθεί με ήπιες παρεμβάσεις στο χώρο του παλιού κάμπινγκ, χωρίς να καταστρέψει τα αξιόλογα οικοσυστήματα, πολύτιμα για την βιοποικιλότητα. Η φύλαξη της περιοχής θεωρείται αυτονόητη μετά τις πρόσφατες καταστροφές.
– Δασύλλιο
Κάποτε αποτελούσε τον αγαπημένο προορισμό για περίπατο μιας πατρινής οικογένειας και για εκδρομή των πατρινών σχολείων. Ο Δήμος θα πρέπει να διαφυλάξει και να αναζωογονήσει αυτόν τον σημαντικό πνεύμονα πρασίνου της πόλης. Συγκεκριμένα θα πρέπει να γίνουν τα εξής:
– Συστηματικός καθαρισμός και απομάκρυνση κλαδιών δέντρων που έχουν πέσει και απορριμμάτων
– Επισκευή και συντήρηση των μονοπατιών και των ξύλινων κατασκευών που έχουν γίνει στο παρελθόν για να διευκολύνεται η πεζοπορία των πατρινών πολιτών στο δασύλλιο
– Έλεγχος και φύλαξη του δασυλλίου σε τακτική βάση
– Πλατανόδασος
Το μοναδικό παραποτάμιο και ταυτόχρονα παραλιακό δάσος αποτελεί ένα ευαίσθητο οικοσύστημα-υγροβιότοπος και ανήκει στις Περιοχές Ειδικής Προστασίας (ΠΕΠ) του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου του Δήμου Πατρών. Εδώ επιβιώνουν σπάνια είδη πανίδας όπως ερπετά, αμφίβια και πτηνά. Η οποιαδήποτε παρέμβαση θα πρέπει να γίνεται πάντα κατόπιν περιβαλλοντικής μελέτης.
– Παναχαϊκό Όρος
Ανήκει στις προστατευόμενες περιοχές του ευρωπαϊκού δικτύου NATURA 2000 και για αυτό το λόγο η προστασία και η ανάδειξή του θα πρέπει να γίνουν σύμφωνα με τους όρους που διέπουν το δίκτυο αυτό και όπως ορίζεται για τις Περιοχές Ειδικής Προστασίας στο ΓΠΣ. Οι ήπιες παρεμβάσεις που μπορούν και πρέπει να πραγματοποιηθούν ή να ολοκληρωθούν είναι αναδάσωση (έχει ανακηρυχθεί αναδασωτέα περιοχή από το 1934), έργα υποδομής και δραστηριότητες που σχετίζονται με την ανάπτυξη και λειτουργία οικοτουρισμού και ορεινού αθλητισμού (διάνοιξη μονοπατιών, παρατηρητήρια κλπ) και η ορθολογική και με περιβαλλοντικά κριτήρια εκτέλεση έργων διάνοιξης, βελτίωσης, αποκατάστασης και συντήρησης του υπάρχοντος οδικού δικτύου.
– Οι άνω κοίτες των ποταμών Γλαύκου, Μείλιχου, Χάραδρου
Στις άνω κοίτες των ποταμών αυτών υπάρχουν αρκετές τοποθεσίες φυσικού κάλλους στις οποίες -αφού προηγηθούν μελέτες οριοθέτησης των ποταμών αυτών και στη συνέχεια μελέτες αξιοποίησης- μπορεί να δημιουργηθούν εστίες αναψυχής των πολιτών με μονοπάτια, χώρους εστίασης (picnic) κλπ, σε συνδυασμό και με περιοχές ειδικού ενδιαφέροντος όπως πχ. το Μυκηναϊκό Νεκροταφείο στη Βούντενη ή οι εγκαταστάσεις της ΔΕΗ στο Γλαύκο.
