«Είναι πιθανό να έχουμε το πιο θερμό καλοκαίρι», αναφέρει ο καθηγητής Γεωλογίας και Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών
Για την κλιματική αλλαγή και το σενάριο τρόμου για θερμοκρασίες έως και 50 βαθμούς στην Ελλάδα, μίλησε ο καθηγητής Γεωλογίας και Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών, Ευθύμιος Λέκκας.
Τα σενάρια για τη θερμοκρασία το φετινό καλοκαίρι στην πρωτεύουσα φαντάζουν ακραία, αλλά καθώς η χώρα μας βρίσκεται στην «κόκκινη ζώνη» της κλιματικής αλλαγής οι ειδικοί προετοιμάζονται και προειδοποιούν.
Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός έχει εδώ και καιρό χτυπήσει καμπανάκι: αν η κλιματική αλλαγή συνεχιστεί, στην Ελλάδα το μέλλον θα θυμίζει κάτι από Αφρική.
«Είναι πιθανό να έχουμε το πιο θερμό καλοκαίρι», ανέφερε ο Ευθύμιος Λέκκας.
Ο Ευθύμιος Λέκκας αρχικά σχολίασε τις προβλέψεις για το επίπεδο που θα κυμανθούν οι θερμοκρασίες το φετινό καλοκαίρι: «Είναι πιθανό να έχουμε το πιο θερμό καλοκαίρι. Σε ολόκληρο τον κόσμο οι προοπτικές για το επόμενο καλοκαίρι είναι δυσοίωνες. Και αυτό το υπογραμμίζουν οι μεγάλες θερμοκρασίες οι οποίες αυτή την στιγμή υπάρχουν στην Ισπανία, στην Γαλλία αλλά και σε άλλα μέρη του κόσμου. Η Ανατολική Μεσόγειος είναι η πιο ευαίσθητη περιοχή σε όλα αυτά τα φαινόμενα. Όλα αυτά εντάσσονται σε αυτό που λέμε κλιματική κρίση».
Και επεξήγησε ο καθηγητής σχετικά με την κλιματική κρίση: «Κλιματική κρίση σημαίνει ότι αυξάνει η θερμοκρασία αργά και σταθερά, λόγω της ανθρωπογενούς παρέμβασης και αυτή η αύξηση της θερμοκρασίας δημιουργεί τεράστια προβλήματα. Όχι μόνο από την άποψη εκδήλωσης πυρκαγιών, της μόλυνσης της ατμόσφαιρας, της βιοποικιλότητας, όλα αυτά ουσιαστικά καταλήγουν στην ερημοποίηση. Μία ”Σαχάρια εικόνα”, όπου δεν υπάρχει βιοποικιλότητα και κυρίως δεν υπάρχει η επάρκεια νερού και υπάρχει απογύμνωση του εδάφους και βεβαίως δασικές φωτιές».
«Εκείνο που μας απασχολεί είναι να δούμε την συνεχή αύξηση της θερμοκρασίας, διαχρονικά σε μία δεκαετία με δεκαπενταετία. Δεν θα πρέπει να μας διαφεύγει η γενική εικόνα», τόνισε ο καθηγητής Γεωλογίας και Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών.
Ερωτηθείς ο καθηγητής αν μπορούμε να παρθούν μέτρα πρόληψης απάντησε: «Μπορούμε να πάρουμε και σε ατομικό και σε συλλογικό επίπεδο και πρέπει να δημιουργηθεί μια κουλτούρα για να παίρνουμε μέτρα, σαν κράτη, σαν άτομα και σαν ομάδες, είναι πολύ σημαντικό αυτό».
«Σε δύο χρόνια θα ”μπει” η θάλασσα μέσα»
Ειδικά για την Ελλάδα υπογράμμισε ο καθηγητής: «Το μείζον πρόβλημα είναι να διατηρήσουμε και τα επιφανειακά νερά, αλλά κυρίως τα υπόγεια νερά. Στην Μύκονο αυτή την στιγμή υπάρχουν χιλιάδες γεωτρήσεις, οι οποίες αντλούν όσο νερό μπορούν να αντλήσουν, αλλά μέσα σε δύο χρόνια θα έχουμε υφαλμύρωση, δηλαδή θα ”μπει” η θάλασσα μέσα. Αυτό είναι ένα φαινόμενο που δεν αναστρέφεται».
Σενάριο τρόμου για θερμοκρασίες έως και 50 βαθμούς στην Ελλάδα
Απολύτως επικίνδυνη για την ανθρώπινη ζωή θα ήταν μια θερμοκρασία 48° C στην Αθήνα, σύμφωνα με τους επιστήμονες.
Παρότι, όπως εξηγούν, πρόκειται για ένα ακραίο σενάριο, η χώρα μας βρίσκεται στην «κόκκινη ζώνη» της κλιματικής αλλαγής: τα τελευταία 30 χρόνια παρατηρείται μεγάλη άνοδος της θερμοκρασίας στην Ελλάδα, με τη μέση τιμή σε όλα τα σημεία της επικράτειας να έχει αυξηθεί κατά 1,3 βαθμούς Κελσίου.
Όπως επισημαίνει μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο Κώστας Λαγουβάρδος, μετεωρολόγος και διευθυντής Ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, από το 2011 και μετά η θερμοκρασία στην Ελλάδα υπερβαίνει κάθε χρόνο τη μέση τιμή των 14,2° C, με ρεκόρ τα έτη 2017 και 2018 που έφτασε τους 15° C.
«Στη χώρα μας παρατηρούνται δύο φαινόμενα: το ένα είναι ότι έχουμε μεγάλη αύξηση της θερμοκρασίας. Η αύξηση αυτή δεν είναι παντού η ίδια, κυμαίνεται μεταξύ 1 και 1,5° C. Στην Αθήνα, για παράδειγμα, είναι της τάξεως του +1,5° C. Το δεύτερο είναι ότι ενώ το ετήσιο ύψος βροχής παραμένει σταθερό ως άθροισμα ή είναι και λίγο αυξητικό, έχουμε μείωση του αριθμού των ημερών με βροχόπτωση. Δηλαδή έχουμε λιγότερες μέρες βροχής και όταν βρέχει, βρέχει πάρα πολύ. Οι λιγότερες μέρες βροχής με μεγάλη ραγδαιότητα σημαίνουν μεγαλύτερες περιόδους ξηρασίας και ταυτόχρονα κίνδυνο για πλημμυρικά φαινόμενα και προβλήματα για τη γεωργία» εξηγεί.
Απειλή για την ανθρώπινη ζωή
Τι θα συνέβαινε, όμως, στην Αθήνα αν η μέγιστη τιμή έφτανε μια καλοκαιρινή μέρα τους 48 ή 49° C, όπως προβλέπει το σενάριο της «Liberation» για τη Γαλλία; «Πρόκειται για μια τελείως ακραία θερμοκρασία που ξεπερνά οποιοδήποτε σενάριο, αφού στην Αθήνα η μέγιστη τιμή που έχουμε καταγράψει είναι 44,8° C. Μια θερμοκρασία της τάξεως των 48° C είναι οπωσδήποτε επικίνδυνη για την ανθρώπινη ζωή, ειδικά αν έχει μεγάλη διάρκεια. Δεν χρειάζεται να πάμε μακριά για να φανταστούμε τις επιπτώσεις: το 2007 με τον μεγάλο καύσωνα είχαμε δασικές πυρκαγιές χωρίς άνεμο και είχαμε και νεκρούς. Αυτές οι θερμοκρασίες συνιστούν απειλή για την ανθρώπινη ζωή».
Τις επιπτώσεις της αύξησης της θερμοκρασίας στο άμεσο και μακρινό μέλλον εκτίμησαν ερευνητές του ΑΠΘ σε πρόσφατη μελέτη που πραγματοποίησαν στο πλαίσιο του CLIMPACT, του Εθνικού Δικτύου για την Κλιματική Αλλαγή.
«Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, στην Ελλάδα μέχρι το 2050 αναμένεται μεσοσταθμική αύξηση της θερμοκρασίας κατά 1,5° C και αύξηση 2,5° C ως το τέλος του 21ου αιώνα. Εκτός από τη μεσοσταθμική αύξηση, ακόμη πιο σημαντικοί είναι οι ακραίοι δείκτες οι οποίοι σε αυτές τις περιπτώσεις κινούνται εκθετικά καθιστώντας την κατάσταση ακόμη πιο απαισιόδοξη για την Ελλάδα», λέει στα «ΝΕΑ» ένας από τους συντάκτες της μελέτης, ο Θεόδωρος Μαυρομμάτης, αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Γεωλογίας του ΑΠΘ, με ειδίκευση στην αγροκλιματολογία.
Έλλειμμα νερού την άνοιξη
Σύμφωνα με την έρευνα, «το αυξημένο έλλειμμα νερού την άνοιξη αναμένεται να επηρεάσει αρνητικά το σιτάρι, την πατάτα και την ελιά το καλοκαίρι, την ντομάτα και το αμπέλι την άνοιξη και το καλοκαίρι, ιδιαίτερα το δεύτερο μισό του 21ου αιώνα, σύμφωνα με το σενάριο για το μακρινό μέλλον». Αλλωστε, όπως εξηγεί ο κ. Μαυρομμάτης, «η ραγδαιότητα της βροχής είναι ένας από τους ακραίους δείκτες. Μεγαλύτερες ποσότητες βροχής σε λιγότερες μέρες σημαίνει ότι το έδαφος δεν μπορεί να εκμεταλλευτεί το νερό που δέχεται, το οποίο τελικά χάνεται σαν απορροή. Οι ξηρικές καλλιέργειες, όπως το σιτάρι, είναι αυτές που θα επηρεαστούν πρώτες και σε μεγάλο βαθμό. Το καλαμπόκι για παράδειγμα δεν θα επηρεαστεί άμεσα, όμως θα έχει ανάγκη από πολύ περισσότερη άρδευση».
Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός έχει εδώ και καιρό χτυπήσει καμπανάκι: αν η κλιματική αλλαγή συνεχιστεί, στην Ελλάδα το μέλλον θα θυμίζει κάτι από Αφρική.
